Reklamı Geç
Seral İnşaat
Antiochia Gurme
Cemali inşaat
Tosthane
Muhammet Kemaloğlu Gazi Yüzbaşı

Muhammet Kemaloğlu Gazi Yüzbaşı

Mail: muhammetkemaloglu@gmail.com

Cumhuriyetçilik

 

Cumhuriyetçilik

Cumhuriyet dilimize Arapça Cumhur kelimesinden gelmiştir ve Cumhur kelime olarak, halk, ahali, büyük kalabalık demektir ve toplu halde bulunan kavim veya milleti ifade etmek için kullanılır.

Siyasî bir rejim olarak cumhuriyet, halka dayanan, gücünü halktan alan bir devlet şeklini ifade eder. Dolayısıyla iktidarın millete ait olduğu bir sistemdir. Bu sebeple cumhuriyette egemenlik bir kişi veya zümreye değil, toplumun bütün kesimlerine aittir.

Bu anlamda, başta devlet başkanı olmak üzere, devletin temel organlarında görev yapan kişilerin seçimle işbaşına geldikleri, özellikle bunların belirlenmesinde veraset sisteminin kesinlikle rol oynamadığı bir hükümet modelini benimser. Cumhuriyet, dar ya da geniş olmak üzere iki anlamda kullanılır.

Dar anlamda; sadece devlet başkanının doğrudan veya dolaylı olarak halk tarafından belirli bir süre için seçilmesi, geniş anlamda ise; egemenliğin milletin bütününe ait olması kastedilir.

Cumhuriyet aynı zamanda hem bir devlet hem de bir hükümet şeklidir. Devlet şekli olarak cumhuriyet; egemenliğin bir kişi veya zümreye değil, toplumun bütününe ait olmasıdır. Hükümet şekli olarak ise; başta devlet başkanı olmak üzere, devletin başlıca temel organlarında görev alan kişilerin seçim ilkesine göre belirlendiği, dolayısıyla veraset sisteminin kesinlikle kabul edilmediği bir hükümet modelidir.

Cumhuriyet, temel olarak millet egemenliği fikri üzerine kurulmuştur. Dolayısıyla eski Türk devletlerinde bu anlamda bir rejim görmek mümkün değildir. Cumhuriyet rejimi ile, eski Türk devlet idaresi arasında bazı bakımlardan (mesela kuvvetler birliği ve meclis benzerlikler bulunmakla birlikte, bunun bugün cumhuriyetin kurulması için yeterli olmadığı malumdur.

Türkiye'de cumhuriyet, kurucusu Atatürk'ün düşünceleriyle yakından ilgilidir. Çünkü O, Türkiye'de demokrasi esaslarına uyan bir cumhuriyet rejiminin kurulmasını daima samimiyetle istemiştir. Dolayısıyla bu konuda yapılmış olan çalışmaların, tamamen Onun direktifleri doğrultusunda gerçekleştirildiğini söylemek mümkündür.

Bu sebeple, cumhuriyetin Türkiye'ye getirilmesi hususunu iyi anlayabilmek için, Atatürk'ün bu konudaki düşünceleri ve birbirini tamamlayan Atatürk ve cumhuriyet kavramları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak gereklidir.

Atatürk ve Cumhuriyet

Atatürk 'e göre cumhuriyet; fazilettir ve ahlâkî ve fazilete müstenit idare olarak, faziletli ve namuskâr insanlar yetiştirdiğinden, Türk Milletinin karakter ve adetlerine en uygun idaredir. O, cumhuriyeti, Millî Hakimiyet temeline dayanan bir halk hükümeti olarak görür ve vatandaşın devlete, devletin de vatandaşa karşı hak ve görevlerini en iyi şekilde düzenleyen yönetim şekli olarak benimser.

Aslında Atatürk ve cumhuriyet, birbirini tamamlayan ve tanımlayan iki kavramdır. Çünkü yakın tarihimizde Atatürk ve cumhuriyet kadar, birbirini bütünleyen kavramlar yoktur. Cumhuriyeti bütün yönleriyle anlayabilmek için Atatürk'ü, aynı şekilde Atatürk'ü anlayabilmek için de tam ve sağlam temellerden hareket ederek, cumhuriyeti tanımak gerekir. Çünkü Cumhuriyet, Atatürk'ün Türk millî varlığının korunması, refaha ve mutluluğa erişmesi için düşündüğü, ümit ve arzularını şekillendirdiği bir idare tarzıdır.

Atatürk, gençliğinden beri cumhuriyet fikrini benimsemiş bir devlet adamıdır. O, daha 1902 yılında henüz Harp Akademisinin birinci sınıfındayken, hocası Osman Nizamî Paşa ile Osmanlı Devleti'nin geleceği üzerine yaptığı bir konuşmada, Batılı anlamda yönetimden bahsetmiş ve inkılap sözünü dile getirmiştir. Yine 1905'te staj yapmak üzere Şam'a gitmeden önce arkadaşlarıyla yaptığı bir toplantıda; "Bu dava yıkılmak üzere bulunan bir imparatorluktan önce bir Türk Devleti çıkarmaktır. " diyerek fikrini açıklarken, aynı zamanda amacının yeni bir devlet düzeni kurmak olduğunu ifade etmiştir.

Dolayısıyla Atatürk, gençlik yıllarından itibaren cumhuriyetin nasıl bir rejim olduğunu bilen ve milletinin böyle bir idareye kavuşması gerektiğini düşünen bir kişidir. Hatta daha bu yıllarda, Türk Milletinin mutlaka cumhuriyet idaresine kavuşacağını söylemekten de çekinmemiştir, en büyük hayali olan Türk Milletinin cumhuriyet rejimine kavuşması

hususunda ilk somut adımı, Erzurum Kongresi sırasında atmış ve Yaveri Mazhar Müfit Kansu'ya; "Zaferden sonra hükümet şeklinin cumhuriyet olacağını" söylemiştir.

Ancak, Atatürk yapmayı planladığı işleri, zamanı gelince ve şartlan oluşunca gerçekleştiren bir kişiydi. Onun, daha Kurtuluş Savaşının başlatılması aşamasında dile getirdiği, "Uygulamayı birtakım safhalara ayırmak, olaylardan ve olayların akışından yararlanarak milletin duygu ve düşüncelerini hazırlamak ve basamak basamak ilerleyerek hedefe ulaşmaya çakmak gerekiyordu. " şeklindeki prensibi, yukarıda söylediğimizin en güzel el ispatıydı. Dolayısıyla O, ortaya koyduğu bu prensip çerçevesinde, gençliğinden beri hararetle savunduğu, Türk Milletinin cumhuriyet idaresiyle yönetilmesi gerektiği düşüncesinin gerçekleştirilmesi için, tam bağımsız yeni bir Türk devleti kuruluncaya ve cumhuriyet ilan etmek için şartlar oluşuncaya kadar uzun süre beklemeyi uygun bulmuştur.

Cumhuriyetin Faydaları

Türkiye'de cumhuriyet, Atatürk'ün millî bir sır olarak yıllarca kalbinde sakladığı, uğrunda bütün hayatını fedaya hazır olduğu ve büyük mücadeleler neticesinde elde ettiği bir sonuçtur.

Türkiye’de cumhuriyetin ilanıyla kabine sistemine geçilirken, aynı zamanda devletin demokratikleşmesi yolunda büyük bir adım atılmış ve yapılacak olan inkılâplara ortam hazırlanmıştır. Türkiye’de cumhuriyet, ırk, din, dil ve cinsiyet farkı gözetmeksizin bütün vatandaşların paylaştıkları ve faydalandıkları bir siyasî rejimdir. Bu rejimin özünü de eşitlik ilkesi teşkil etmektedir.

Cumhuriyet en gelişmiş ve en ileri devlet şekli olarak Türk İnkılâbının hem ürünü hem de başarısıdır. Dolayısıyla büyük bir mücadelenin sonucu ve yeni bir dönemin başlangıcı olarak, Türk Milletinin bütün fertleri tarafından önemi kavranması ve sahip çıkılarak korunması gereken bir değerdir.

Whatsapp İhbar Hattı

Yorum Yazın

Ana Sayfa
Web TV
Foto Galeri
Yazarlar
istanbul oto gaz