ovalı
burak

Son dakika haberleri ve Videoları Hatay'ın haber sitesinde

  • Dolar 3.8400
  • Euro 4.5215
  • GR ALTIN 154.18
  • ÇEYREK 252.58

  • 23 Eylül 2017, Cumartesi 7:49
ArzuYalçın

Arzu Yalçın

Fatma Bacı ve BACIYAN-I RUM

Fatma Bacı ve BACIYAN-I RUM

F. Arzu Yalçın

Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda, Türklerin yaptıkları fedakarlıklar ve yaptıkları çalışmalar, tarih sayfalarına bakınca daha çarpıcı bir şekilde gün yüzüne çıkıyor ve önemi daha net fark ediliyor.

Anadolu’nun yeniden İslamlaşması ve Türkleşmesi için çaba sarf eden pek çok Teşkilât bulunmakla birlikte bunların içinde bir sivil toplum kuruluşu, özellikle benzerlerinden çok farklı bir yönüyle dikkatleri üzerine topluyor. Bacıyan-ı Rum: Fatma Bacı isminde ve Hacı Bektaş-ı Veli hazretlerine yakınlığı ile bilinen tasavvuf ehli bir kadının önderliğinde kurulan bu kadın Teşkilâtıdır. Özellikle Anadolu’nun İslamlaşmasında eşi Ahi Evran kadar aktif olarak görev alan ve kadınlar arasında İslam yayılması için aktif olarak çalışan, toplumda kadının yetişmesi ve askeri Teşkilât da kilit roller üstlenmesi, kadın erkek eşitliğini ve bir kadının yaşamın her alanında yer aldığı modern anlamda bir sivil inisiyatif örgütüdür.

Fatma Bacı ve BACIYAN-I RUM F. Arzu Yalçın Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda, Türklerin yaptıkları fedakarlıklar ve yaptıkları çalışmalar, tarih sayfalarına bakınca daha çarpıcı bir şekilde gün yüzüne çıkıyor ve önemi daha net fark ediliyor. Anadolu’nun yeniden İslamlaşması ve Türkleşmesi için çaba sarf eden pek çok Teşkilât bulunmakla birlikte bunların içinde bir sivil toplum kuruluşu, özellikle benzerlerinden çok farklı bir yönüyle dikkatleri üzerine topluyor. Bacıyan-ı Rum: Fatma Bacı isminde ve Hacı Bektaş-ı Veli hazretlerine yakınlığı ile bilinen tasavvuf ehli bir kadının önderliğinde kurulan bu kadın Teşkilâtıdır. Özellikle Anadolu’nun İslamlaşmasında eşi Ahi Evran kadar aktif olarak görev alan ve kadınlar arasında İslam yayılması için aktif olarak çalışan, toplumda kadının yetişmesi ve askeri Teşkilât da kilit roller üstlenmesi, kadın erkek eşitliğini ve bir kadının yaşamın her alanında yer aldığı modern anlamda bir sivil inisiyatif örgütüdür.

Ahilik haftasını kutladığımız bu günlerde, Bacıyan-ı Rum’dan bahsetmeden önce ahiliğin kurucu Ahi Evran ve ahiliği bir hatırlayalım. "Ahi" kelimesi, Arapça "kardeş" anlamına gelmektedir. Ancak, Divanü Lûgati't Türk'te "Ahi" kelimesi eli açık, cömert, yiğit anlamına gelen "akı" kelimesinden türediği belirtilmiştir. Ahilik 13. yüzyılda Anadolu da Türkler arasında kurulmuştur. Anadolu'da, Balkanlarda ve Kırım'da yaşamış olan Türk Halkının sanat ve meslek alanında yetişmelerini, ahlakı yönden gelişmelerini sağlayan bir kuruluşun adıdır." Ahilik hem sosyal hem de kültürel yapılara ait bir terim olarak; birbirini seven, birbirine saygı duyan, yardım eden, fakiri gözeten, yoksulu barındıran, işi kutsal, çalışmayı bir ibadet sayan, din ve ahlâk kurallarına sıkı sıkıya bağlı esnaf ve sanatkarların iş teşkilatı manasını taşır. Ahilik, kardeşlik, adalet, yardımseverlik, emek ve sabır, insan haklarına saygı, ahlak, dini ve milli değerlere sahip çıkmak gibi ortak değerleri bir aradan toplayan bir teşkilattır.

Ahi teşkilatının kurucusu Ahi Evran, Azerbaycan’ın Hoy şehrinde 1171 yılında doğmuş, 1261 yılında Kırşehir’de vefat etmiştir. Ahi Evren’in asıl adı “Nasîrüddin Ebü’l Hakayık Mahmud B. Ahmed”dir. Gençliğinde Horasan ve Maveraünnehre giderek o yörede büyük üstatlardan ders almıştır. Alim Fahrettin Razi’den aklî (fen) ve naklî (dini) ilimleri ve Şeyh Evhadüddin Kirmani’den ders almış, tefsir, hadis, fıkıh, kelâm ve tıp alanında derin bir âlim, tasavvuf yolunda yüksek makam sahibi bir velî olmuştur. 13. Yüzyıl başlarında Selçuklu Sultanı I. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde Muhyiddin Arabî ve hocası Evhadüddin Kirmani ile birlikte Anadolu’ya Kayseri ilimize gelmiştir. Ahi Evran Anadolu’ya geldikten sonra Kayseri’de bir debbağ (deri işleme) atölyesi kurmuştur. Ahi Evran, bu tarihlerde hocası Evhadüddin Kirmani’nin kızı Fatma Bacı ile evlenmiştir. Anadolu’da özellikle esnafa İslamiyet’i anlatarak dünya ve ahiret işlerini düzenli hâle getirmeleri, Onları hiç ölmeyecekmiş gibi bu dünya için, yarın ölecekmiş gibi ahiret için çalışan insanlar halinde yetişmesi için mücadele etmiştir.

Ahi Evran'in eşi Fatma Bacı, kadınların teşkilatlanıp gelişmesi için dünyanın ilk kadın teşkilatı olan "Bacıyan-ı Rum" teşkilatını yani Anadolu Kadınlar Birliği'nin kurucusu ve lideridir. "Bacı" kelimesi, abla, kız kardeş anlamına gelmekte. "Rum" kelimesi ise Anadolu anlamını ifade etmektedir. Dünyanın bilinen ilk kadın sivil toplum örgütüdür. Günümüz Türkçesindeki anlamı Anadolu Bacılarıdır. Kurucusu da Ahi Evran’in eşi Bacıyan- Rum diğer adları ise Fatma Bacı ya da Kadıncık Ana’dır.

Ahilikte erkeklere ''eline-beline-diline sahip ol'' öğüdü verilirken, elini açık tut, sofranı açık tut, kapını açık tut, gözünü bağlı tut, dilini bağlı tut, belini bağlı tut. Yani hırsızlık etme, başkasının namusuna göz dikme, başkası hakkında kötü konuşma" öğüdü verilmiştir. Bâcıyân-ı Rûm Teşkilâtın da ise kadınlara “aşına-işine-eşine sahip ol” öğüdü verilmiştir, Bu söz ahi kadın teşkilatının ana ilkesi olmuştur. İşine sahip ol; yani bilgili ve becerikli çalışkan ol ki, evinin düzenini koruyabilesin. Tasarruf et, fazla savurgan olma ki, ocağın devamlı tütsün. Eşine sahip ol ki, evine bağlı kalsın. Böylelikle kadınların evlilik ve aile hayatında mutlu, iş hayatında başarılı olması sağlanmıştır.

Anadolu kadınları birliği Ahilerin kadınlar kolu olarak, sosyal yardımlar yanında ekonomiye önemli katlı sağlayan çeşitli el sanatlarında uğraşı vermişlerdir. Çadırcılık, Keçecilik, halı, nakışçılık, örgücülük, kilim dokumacılık, oya, dantelcilik ve kumaş imalinde ve bunlardan elbise yapılmasında, Yeniçerilerin başlarına giydikleri Akbörk (bükme elif taç) bu örgütün üretim faaliyetleri içinde olduğu ve üyelerine misafir ağırlama eğitimi de verildiği tarihi belgelerle anlatılmaktadır. Bacılar sosyal yardımlar da ise yetim kimsesiz genç kızları himayesine almış, onların eğitimleri, ev bark sahibi olmaları, kimsesi kalmayan ihtiyar kadınların bakımı, genç kızların evlendirilmesi, gibi birtakım sosyal hizmetlerde bulunmuşlar, maddî sıkıntıda olanlara yardım etmişlerdir. Bâcıyân-ı Rûm ana sorumlulukları dışında gerektiğinde düşmanlara karşı vatan savunmasında eşlerinin yanında mücadele etme, kültürde, sanatta, edebiyatta, sosyal ve ekonomik alanlarda üyelerinin gelişmesini hedeflemiştir.. Anadolu Kadınlar Birliği, kadınlar arasındaki yardımseverliğin, konukseverliğin, doğruluk ve merhametliğin gelişmesine katkı sağladığı gibi Türk dilinin, Türk kültürünün ve İslam anlayışının kadınlar arasında yayılmasını da hızlandırılmıştır.

Fatma Bacı liderliğinde kurulan BACIYAN-I RUM, diğer adıyla Anadolu Kadınlar Birliği, Anadolu topraklarında kurulan dünyanın ilk kadın teşkilatı olması ve Anadolu’da İslam’ın kadınlar arasında yayılmasını sağlayan, kadın erkek eşitliğini, kadınların yaşamın her alanında var olduğunu açık bir şekilde göstermektedir. …


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 Galatasaray 15 10 2 3 14 32
2 İstanbul Başakşehir 14 9 3 2 10 30
3 Fenerbahçe 15 8 5 2 12 29
4 Göztepe 15 8 3 4 5 27
5 Beşiktaş 14 7 5 2 10 26
6 Kayserispor 14 7 5 2 6 26
7 Trabzonspor 15 7 4 4 4 25
8 Bursaspor 15 7 3 5 10 24
9 Akhisar Bld. Genç. 15 5 4 6 -5 19
10 Demir Grup Sivasspor 14 6 1 7 -6 19
11 Kasımpaşa 15 5 3 7 -5 18
12 Aytemiz Alanyaspor 14 5 2 7 0 17
13 Yeni Malatyaspor 15 4 4 7 -5 16
14 Antalyaspor 15 3 5 7 -11 14
15 Gençlerbirliği 15 3 3 9 -12 12
16 Osmanlıspor FK 14 3 2 9 -8 11
17 Atiker Konyaspor 14 3 2 9 -8 11
18 Karabükspor 14 2 2 10 -11 8
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 MKE Ankaragücü 15 9 4 2 10 31
2 Ümraniyespor 15 8 5 2 11 29
3 Çaykur Rizespor 14 7 4 3 7 25
4 Giresunspor 14 6 6 2 8 24
5 İstanbulspor 15 6 4 5 2 22
6 Adanaspor 15 6 4 5 -4 22
7 Gazisehir Gaziantep FK 15 4 8 3 6 20
8 Balıkesirspor 15 6 5 4 5 20
9 Vartaş Elazığspor 15 5 5 5 2 20
10 Boluspor 15 6 2 7 1 20
11 Erzurum BB 15 4 6 5 -2 18
12 Altınordu 14 4 4 6 -1 16
13 Adana Demirspor 15 4 4 7 -4 16
14 Eskişehirspor 14 4 6 4 1 15
15 Samsunspor 14 3 6 5 -5 15
16 Denizlispor 14 3 2 9 -11 11
17 Manisaspor 14 5 2 7 -4 8
18 Gaziantepspor 14 1 3 10 -22 3
    Takımlar O G B M Av P
1 Sivas Belediyespor 16 11 4 1 20 37
2 Afjet Afyonspor 16 11 4 1 15 37
3 Menemen Belediyespor 15 11 2 2 25 35
4 Hatayspor 15 11 1 3 17 34
5 Keçiörengücü 16 9 2 5 23 29
6 Sancaktepe Belediyespor 15 7 5 3 9 26
7 İnegölspor 15 7 4 4 -1 25
8 Kastamonuspor 15 7 2 6 8 23
9 Tokatspor 15 6 5 4 -2 23
10 Sarıyer 16 6 3 7 1 21
11 Amed Sportif 15 5 4 6 0 19
12 Etimesgut Belediyespor 15 4 4 7 -4 16
13 Bodrumspor 15 3 4 8 -10 13
14 Eyüpspor 15 3 3 9 -12 12
15 Bucaspor 15 3 4 8 -6 10
16 Tuzlaspor 15 3 1 11 -15 10
17 Kocaeli Birlik Spor 15 2 2 11 -20 5
18 Mersin İdmanyurdu 15 1 0 14 -48 -6
    Takımlar O G B M Av P
1 Gümüşhanespor 15 10 3 2 19 33
2 Sakaryaspor 15 8 5 2 13 29
3 Altay 16 8 5 3 10 29
4 Hacettepe Spor 16 7 6 3 13 27
5 Sanliurfaspor 15 8 3 4 9 27
6 Bandırmaspor 15 8 2 5 5 26
7 Bugsaşspor 15 7 4 4 5 25
8 Kırklarelispor 15 7 4 4 4 25
9 Niğde Belediyespor 15 6 4 5 -1 22
10 Zonguldak Kömürspor 15 6 4 5 -3 22
11 Konya Anadolu Selçukspor 15 5 5 5 0 20
12 Pendikspor 16 5 5 6 -1 20
13 Fethiyespor 15 3 5 7 -7 14
14 Fatih Karagümrük 16 4 2 10 -8 14
15 Kahramanmaraşspor 15 2 4 9 -14 10
16 Karşıyaka 15 3 6 6 -6 9
17 Nazilli Belediyespor 15 2 3 10 -21 9
18 Silivrispor 15 1 4 10 -17 7
NAMAZ VAKİTLERİ
yukarı çık