Batı Akdeniz ihracatı 1 milyar doları geçti

Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Başkanı Mehmet Ali Can, bölge ihracatının 4 Mayıs itibarıyla 1 milyar doları geçtiğini duyurdu. Geçen yıla oranla bu rakama 5 gün daha erken ulaşıldığını belirten Can, maliyet artışları ve düşük kur nedeniyle miktar bazındaki düşüşün "pazar kaybı" riskini doğurduğu uyarısında bulundu.

BAİB Başkanı Mehmet Ali Can, Antalya, Burdur ve Isparta illerini kapsayan bölge ihracatına ilişkin güncel verileri paylaştı. Düzenlenen basın toplantısında konuşan Can, 1 Ocak - 4 Mayıs 2026 döneminde bölge ihracatının yüzde 3,85 artışla 1 milyar dolar barajını aştığını kaydetti. İhracatın lokomotif sektörlerinin yaş meyve sebze ile maden-metaller olduğunu ifade eden Can, toplam ihracatın yarısının bu iki sektörden geldiğini vurguladı.

İhracatın yarısı iki sektörden

Bölge ihracatının sektörel dağılımı hakkında bilgi veren Başkan Can, yaş meyve sebze ihracatının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,76 artışla 366,2 milyon dolara ulaştığını söyledi. Maden ve metaller sektöründe ise yüzde 2,23’lük artışla 154,1 milyon dolarlık ihracat yapıldığını belirten Can, "Yaş meyve sebze sektörü toplam ihracatımızın yaklaşık yüzde 30’unu sırtlıyor. Maden ve metallerle birlikte bu oran yüzde 50’ye ulaşıyor" dedi.

Avrupa pazarı liderliğini koruyor

Batı Akdeniz’in en büyük pazarının Avrupa olduğunu ifade eden Can, en fazla ihracat yapılan ilk 20 ülkenin 11’inin Avrupa kıtasında yer aldığını belirtti. Avrupa ülkelerine 416,8 milyon dolar, Asya ülkelerine ise 174,9 milyon dolar ihracat yapıldığını kaydeden Can, "İlk 20 ülke bizim ana pazarlarımız ve bu ülkelere toplam 714,4 milyon dolarlık satış gerçekleştirdik. Ayrıca 5 ülkede 50 milyon dolar barajını geçmeyi başardık" şeklinde konuştu.

Maldivler’e ihracat rekoru

Bazı ülkelerdeki ihracat artış oranlarının dikkat çekici boyuta ulaştığını söyleyen Can, Maldiv Adaları’na yapılan ihracatın yüzde 855 artarak 20,4 milyon dolara çıktığını açıkladı. İspanya’ya yüzde 64,6, Polonya’ya ise yüzde 56,7 oranında artış sağlandığını belirten Can, KKTC’ye yapılan ihracatın da 23,9 milyon dolara ulaştığını sözlerine ekledi.

İhracatın şampiyonu biber oldu

Ürün bazlı verilerde biberin 145,8 milyon dolarlık ihracat ve yüzde 37,30’luk artışla zirvede yer aldığını ifade eden BAİB Başkanı, "Mermer ve doğaltaş ürünleri 110,2 milyon dolarla ikinci, domates ise 105 milyon dolarla üçüncü sırada yer alıyor. Domateste miktar bazında yüzde 32’lik bir düşüş var; bu durum kışın yaşanan afetler ve yükselen fiyatlardan kaynaklandı" dedi.

"Asıl korkumuz pazar kaybetmek"

Tutar bazındaki artışa rağmen miktar bazında yüzde 13’e yakın bir düşüş yaşandığına dikkat çeken Can, "Tutar bazındaki artış, iç piyasadaki enflasyonun maliyetlere yansımasından kaynaklanıyor. Bizim asıl korkumuz pazar kaybetmek. Yeni pazar bulunur ama kaybedilen pazarı geri kazanmak çok zordur. İhracatçımız uzun yılların emeğiyle kazandığı pazarları kaybetme riskiyle karşı karşıya" uyarısında bulundu.

Kur ve maliyet baskısı sürüyor

Döviz kurunun düşük seyretmesinin rekabet gücünü zayıflattığını vurgulayan Can, devletin verdiği yüzde 3’lük destek ödemelerinin artırılması gerektiğini savundu. Akaryakıt ve lojistik maliyetlerinin ihracatçı üzerinde ağır bir yük oluşturduğunu belirten Can, "Asgari ücret artışı ile döviz kuru arasındaki fark rekabetimizi etkiliyor. İhracatçımıza daha fazla nefes aldıracak destekler bekliyoruz" dedi.

Üretim arttı, fiyatlar düştü

Piyasadaki fiyat dalgalanmalarına da değinen Can, iki hafta önce üreticide 120-130 lira olan biberin, bahar üretimiyle birlikte 20-25 liraya gerilediğini söyledi. Geçen yıl yaşanan don afetinin sert çekirdekli meyvelerde 300 milyon dolarlık kayba yol açtığını hatırlatan Can, "Geçen yıl ürün olmadığı için 60 bin ton yerine 6 bin ton kiraz ihraç edebilmiştik. Bu yıl sert çekirdekli ürünlerde arzın yüksek olmasını ve fiyatların makul seviyelerde kalmasını bekliyoruz" ifadelerini kullandı.