Doğru Söz
Bir gün bir adam Sokrates’e: “Arkadaşınla ilgili ne duyduğumu biliyor musun?” der.
Sokrates: “Bir dakika bekle” diye cevap verir ve devam eder: “Bana bir şey söylemeden evvel senin küçük bir testten geçmeni istiyorum. Buna Üçlü Filtre Testi deniyor”.
Adam merakla: “Üçlü Filtre?” diye sorar. “Doğru” diye devam eder
Sokrates. “Benimle arkadaşım hakkında konuşmaya başlamadan önce, bir süre durup ne söyleyeceğini filtre etmek iyi bir fikir olabilir. Bu ona üçlü filtre dememin sebebi.
Birinci filtre: “Gerçek filtresi. Bana birazdan söyleyeceğin şeyin tam olarak gerçek olduğundan emin misin?”
Adam: “Hayır, aslında bunu sadece duydum.”
“Tamam” der, “Öyleyse, sen bunun gerçekten doğru olup olmadığını bilmiyorsun…
Şimdi ikinci filtreyi deneyelim, yani iyilik filtresini. Arkadaşım hakkında bana söylemek istediğin şey iyi bir şey mi?” diye sorar Sokrates.
Adam Sokrates’e: “Hayır, tam tersi” diye cevap verir. Sokrates: “Öyleyse onun hakkında bana kötü bir şey söylemek istiyorsun ve bunun doğru olduğundan emin değilsin. Fakat yine de testi geçebilirsin, çünkü geriye bir filtre daha kaldı. İşe yararlılık filtresi; bana arkadaşım hakkında söyleyeceğin şey benim için yararlı mı?” diye sorar. Adam şaşırarak: “Hayır! Gerçekten de değil!” Sokrates: “İyi o zaman. Eğer bana söyleyeceğin şey doğru değilse ve yararlı değilse, bana niye söyleyesin ki!” der.
Yüce Allah Kuran’da:
“(Ey Peygamber!) Kullarıma söyle; sözün en güzelini söylesinler.” (İsra, 53) buyurmaktadır.
Peygamberimiz Hz. Muhammed de: “(Nerede olursanız olunuz, kiminle konuşursanız konuşunuz) sevdiriniz, nefret ettirmeyiniz. kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız.” Zira:
“(Sözle) mümin kardeşinin kalbine sevinç vermen bağışlanma sebeplerinden biridir.”
“Sevdirici ve sevindirici tatlı bir çift söz (muhataba verilmiş) bir sadakadır.” Buyurmuştur.
Yine “Ya hayır söyle, ya da sus” hadisi de, Peygamberimizin çok bilinen bir sözüdür.
İşte bütün bunlara uyulursa sözün dostluklara vesile olacağını düşünüyorum.
Yazımızı Yunus Emre’nin pek sevdiğim ve sıklıkla paylaştığım sözü ile bitirelim:
“Sözü bilen kişinin, yüzünü ağ ede bir söz
Sözü pişirip diyenin işini sağ ede bir söz,
Söz ola kese savaşı, söz ola kestire başı
Söz ola ağulu aşı, yağ ile bal ede bir söz.”
Sevgiyle kalın
Kâmil Akdoğan