HER ZULMÜN BİR ALT YAPISI VARDIR

HER ZULMÜN BİR ALT YAPISI VARDIR

"Adalet öyle bir cevher ki değil bütün insanlık bütün dinler bile ona muhtaç"
(Bir ceza hakiminin notları kitabından)

Amerikalı zenci George Floyd neden öldü?

Derler ki hiçbir hırsız ilk eylemine camiden halı çalmakla başlamamıştır. Hırsız önce küçük şeyleri çalmakla başlar örneğin komşudan yumurta, manavdan elma çalar veya arkadaşının çantasından kalem çalarak geliştirir. bu şekilde eylemini pekiştirerek sürdürür. Şayet ilk hırsızlık eylemlerinde bunun yanlış olduğu birileri tarafından ona anlatılmamışsa bu insan profesyonel hırsızlıga doğru adım adım yürüyor demektir.

Zulüm de böyledir .Her zulmün bir altyapısı, bir öncesi bir temeli vardır . İster bireyler olsun ister kurumlar isterse ülkeler olsun altyapısı zulme çanak tutuyorsa orada zulmün yaşanması önlenemez.

Kırmızı ışık teorisi makalemizde şunları söylemiştik insanların kırmızı ışıkta geçmesini önleyemiyorsanız o ülkenin bir suç cennetine dönüşmesini de önleyemezsiniz.Çünkü kırmızı ışık bir sembol, kırmızı ışık bir insanın devlete karşı ilk başkaldırısı bir isyanıdır onun karşılıksız kaldığını gören insan daha başka suçlara yönelir onlarla suç melekesi kazanır ve daha büyük cinayetler'in peşinde koşabilir.

Geçtiğimiz gün Amerika'dan bir siyah siyah öldürüldü.  Görüntüler korkunç. . Bu yerkürede insanım diyen hiçbir varlığın tahammül etmesi mümkün olmayan bir görüntü.

Bir devletin polisi masum bir zenciyi sırf parasının sahte olduğu iddiasıyla sokakta boğarak öldürdü.

Neresinden bakarsanız bakın belki bu yüzyıla damgasını vuracak vahim bir olay. Ancak o polis bunu tek başına mı yaptı  etrafındaki Arkadaşlar neden ona müdahale etmedi bu zencinin boğularak ölme ihtimalini bilmiyorlar mıydı?
 Bir hukukçu olarak söylüyorum etrafındaki polisler de bu suça iştirakten yargılanmalıdır.  çünkü hepsi o an devleti temsil için oradadır birinin devletin emretmediği bir suçu işlemesine mani olabilecek gücü varken bunu önlememesi o suça iştiraktir.

Amerikan polisinin bunları bilmemesi mümkün olabilir mi? Demek ki olayın bir arka yüzü var.
 Her olayın bir öncesi vardır ve o polis memurunu bu davranışa iten önceki yaşadığı olayların verdiği cesarettir.

O polis memuru bu olaydan dolayı işsiz kalacağını ağır bir ceza alacağına inanmış olsaydı bunu yapabilir miydi?. Demek ki bu olayın öncesinde onlarca belki yüzlerce başka olayların yaşanmış oldugu anlaşılıyor.
Kendi arkadaşlarının yaptığı onlarca olayın karşılıksız kaldığıni yaşayarak görmüş ki böyle bir eylemi yapmaya cesaret edebiliyor.

 Peki bu olaylar Amerika'da sonlanabilir mi?

Orasını şimdiden bilmiyoruz . Ancak bu olayın Amerikan halkında derin bir travma oluşturacağı muhakkak . Bu olay tek başına bir dönüşümü gerçekleştirmeyebilir ancak bundan sonra buna benzer yaşanacak bir olay Amerika'yı baştan sona bir cehenneme cevirebilir. Amerika devleti çok daha dikkatli olmak zorunda bundan sonra.

 O nedenle diyoruz ki Adalet çok yüce bir erdemdir Adalet öyle bir cevher ki  değil bütün insanlık bütün dinler bile ona muhtaç .

Bir ülke küfürle yaşayabilir ama adaletsiz ve zulümle yaşayamaz.  Adalet insanların vicdanını kanatan çok derin bir yaradır.
İnsanlar para kaybedebilir hürriyetlerini bile kaybedebilir ancak adaletsizliğin verdiği tahribatı hiç kimse telafi edemez. Çünkü adaletsizlik insanın yaratılış fıtratına aykırıdır .

Avrupa'da bir deney yapılıyor sokaktan rastgele iki insan çağırılıyor birine 100 dolar veriliyor ve diğer arkadaşı ile paylaşması isteniyor.

Ancak bir şart var Bu paylaşımdan ikinci şahıs memnun kalmadığında ikisi de parayı almadan dönüp gidiyorlar.

Tüm deneyin sonunda şu anlaşılıyor bölüşüm adaletli olanlar 50'şer dolar alıp gidiyorlar.
Ancak birinci şahıs  eğer adaletli bir bölüşüm yapmamışsa ikinci şahıs parayı toptan reddediyor ve az olsun bende kalsın demeyerek bu bölüşümü reddediyorlar. Yani hiç yoktan cebimde 30 dolar kalsin demiyorlar.

Bu olay gösteriyor ki adaletsizlik duygusu insanların para kaybetmesinden çok daha önemlidir.

Kaldı ki göz göre göre insanların gözüne parmak sokar gibi işlenen bir cinayete insan vicdanının duyarsız kalması düşünülemez.

 Amerika büyük bir sınavdadır . Amerikan ölçeğinde bütün dünya ülkeleri bu olaydan ders almalı ve kusursuz adalete dönüşüm sağlanmalıdır.

Necati Daştan
Hukukçu- Yazar