SORGULAMA NEDİR  VE  SORGULAMA NASIL YAPILIR?

SORGULAMA NEDİR 

VE 

SORGULAMA NASIL YAPILIR?

1--Düşündüğün ve inandığın fikrin doğru olduğundan emin misin?
2-Etrafında yanlış düşündüğüne inandığın insan yok mudur? O insanlar sorgulamış olsalar o düşüncelerini devam ettirirler miydi acaba?

GİRİŞ

Her insan binlerce fikir, düşünce ve inanışa sahiptir. Ancak bu, kiminde doğru kiminde h yanlıştır. İnsan ne doğru  olduğu fikrin farkındadır ne de yanlış olduğu fikrin. Bunun sebebi insanın sorgulama ve fikirlerini test etme pozisyonunda olmayışıdır.

İnsan sürekli gelişen ve değişen bir varlıktır. 10 yıl önce düşündüğümüz bir fikir bugün bize saçma gelmiyor mu?

Peki o gün onun doğru olduğuna neden inanıyorduk. Demek ki bilgi,  tecrübe ve aklın cilalanması vs. gibi hususular bizim düşünce dünyamıza etki etmekte ve bir takım düşüncelerimizi yeniden gözden geçirmemize neden olmaktadır.

Şimdi gelelim asıl konuya:

Sorgulamayı nasıl yapmalıyız?

ADIM ADIM SORGULAMA

I -İlk adım şudur.

İnsan önce şu soruyu kendine açık yüreklilikle sormalıdır. Sorgulama sonucunda kendi düşücenin yanlış olduğunu fark ettiğinde bunu kabule hazır mısın?

Eğer buna hazır değilsen kendi aklına ve aklı yürütmene güvenmiyorsun demektir. O zaman sahip olduğun düşünceden şüphe etmeye hakkın var demektir. Böyle düşünüyorsan muhtemeldir ki bir bağnazlığın gölgesi altındasın. Derhal bu girdaptan kurtulmanın yollarını aramalısın.

Peki hangi düşünceden başlamalıyız sorgulamaya Emin olduklarımızdan mı şüphe duyduklarınızdan mı?

Bence şuradan başlamak gerekir.
inandığımız fikirlerden hangisinin yanlış olduğuna inanırsa hayatımızda büyük değişikler değişiklikler olacak ise bence  oradan başlamamız gerekir..

II-İkinci adım

Kendinize şu soruyu sorun.

Ne kadar emin olursam olayım. Bu sorgulama işleminden sonra düşüncemin yanlış olduğunu anladığımda onu koşulsuz terk etmeye hazır mıyım..?

Veya inandığın ve peşinden gittiğim insanın yanlış ve zararlı bir insan oludunu anladığımda onu terk etmeye  hazır bir halde miyim?

Şunu anlatmaya çalışıyorum. İnsan kendi ile hesaplaşmayı ve sorgulmayı ancak .3. bir göz üzerinden yapabilirse başarılı olur ve sonuca etkili olabilir. 

Küçük prens'te bir söz var: Diyorki başkasını yargılamak kolaydır zor olan isanın kendini yagılamasıdır.. Şeyat sen kendini yargılayabiliyorsan gerçek bir bilgesin.

Eğer sorgulamaya benim düşüncem yanlış olamaz duygusu ve ön yargısı ile başlıyorsanız o sorgulama sizi neticeye götürmez emin olun.. 

Sorgulamanın en önemli faydası sorgulama sonucunda elde ettiğiniz netice sizi kendinden emin ve mutlu bir insan yapacaktır. 

Zira sahip olduğunuz düşünceden asla endişe duymayacaksınız.bunu anladığınızda o fikir ve düşünceye daha çok sadık kalacak ve onu başka insanlara yaymak için daha büyük bir mücadele içine gireceksiniz..

Şayet sahip olduğumuz düşüncenin yanlış olduğunu anladığınızda onu başkalarına yaymaktan vazgeçeceksiniz ve başka insanların hatâya düşmesine mani olacaksınız.

Bunun yanında düşünceniz de ilgili size gelebilecek bütün sorulara açık yüreklilikle cevap verebilecek durumda olacaksınız..

Unutmayın ki toplumda sahip olduğu düşünce konusunda başkalarıyla tartışmaya girmeyen insanlar o fikir ve düşünceye sorgulama sonucunda ulaşmamış ve düşünceleri üzerinde mutlak bir egemenlik kurmamış insanlardır..

Peki bu sorgulama neden bu kadar önemli?

İnsan elindeki madenin Cevher olduğunu bilmezse onu çabuk kaybeder. Elimizdeki basit bir  taşın Cevher olduğuna inanırsak bu durum bizim başımızı gereksiz  belaya sokabilir.. ve bu durum her zaman bize zarar verme potansiyeline sahiptir..

Sahip olduğunuz düşünceyi sorgulamadan ona inanıyorsanız  belki de yanlış bir düşünceyi ömrünüzün sonuna kadar taşıyacaksınız demektir. 

Örneğin evli bir insana eşini aldattığı söylendi. Adam hayır benim eşim beni aldatmaz diyorsa hakikati öğrenme imkanı var mı?. Yok eğer bu bir şüphedir deliliniz var mı kim ne zaman gibi sorularla olayı derinleştiriyorsa hakikati öğrenme imkanı var demektir. 

İnsanın kendini kandırmasından daha tehlikeli bir şey yoktur dünyada..

Çünkü sorgulama şüphe ile başlar. Hukukta bir kural vardır. Herkes aklanıncaya kadar masumdur.

Ancak yargılama süresinede herkes şüphelidir. Şüphe nedir. Bu eylemi yapmış olmasi ihtimal dehilindedir. O yüzden yargılama faaliyeti var. Yargılama insanları ön yargılardan kurtarmak ve suçluyu masumdan ayırmak için yapılır.

Aksi halde toplumda kaos çıkar. Zira güçlüler ve onların çocukları asla yargılanamaz. Peşinen herkes onuların masum olduguna  inanınr ancak gerçek bir hukuk  devletinde hiç kimse şüpheden uzak değildir. Herkes bir gün suçlu olabilir.

Bir yargıç yargıladığı kişinin başta masum olduğuna inanıyorsa sonuca asla ulaşamaz. Ve adaleti tesisi edemez..

İnsanın inandığı düşünceye gönül vermiş kitlenin büyüklüğü de o insanı asla aldatmamalı. Zira dünyada her yanlış düşüncenin milyonlarca taraftarı var. Unutmayın ki dünyada bir milyar Hindu ineğe tapıyor ve ineği tanrı kabul edyior.

III-Üçüncü adım

İnandığın düsüncenin doğru olup olmadığına ne zaman karar verdin?

İnsan alışkanlıklarından kolay kolay kurtulamıyor. Belki çocuk yaşta inandıklarımızı sonraki yaşlarda değiştirmeyi ve gerçek olup olmadığını sorgulamayı hiç akıl etmemiş de olabiliriz..

Bir diğer husus,
Bunu kendi düşünce ve eylemlerinle mi yoksa ikna edilerek mi karar verdin. Yoksa aileden gelen bir kütlürle zaten lbu düşüncenin  içinde büyüyerek mı bu düşünenin sahibi oldun.?

Şimdi adım adım gidelim.
A- KENDİN KARAR VERDİYSEN.

1-Buna karar  verdiğinde kaç yaşında idin. 2-bilgi birikimin ve tecrüben o an o kararı vermeye yeterli miydi?

Bunları düşünerek elde ettiğim fikirlerin bugün gerçek olup olmadığı hususunda  bir fikir sahibi olabilirsin.

B -BU DÜŞÜNCEYE İKNA EDİLEREK SAHİP OLDUYSAN

İkna edildiğin zamanı ve koşulları hatırla.
O düşünceye o anda muhalefet edecek gücün, dirayetin, öz güvenin veya bir bilgi birkimin var myıdı. Seni ikna edecek kişiye itiraz edecek pozisyonun var mıydı?

Bu sorularan cevabını kendine vermelisin. Şimdi su soruyu kendine sor. O anki sorgulamam mı daha sağlıklı ve objektif, yoksa şu anki sorgulamam mı?

C -BU DÜŞÜNCEYE AİLEDEN SAHİP OLDUYSAN

1- Ailenin her düşüncesi doğru mu?

2- Ailenle her konuda mutabık mısın?.

3- Ailenin kütür ve bilgi birikimi senden fazla mı?

Ailenin bu düşüncesini hiç aklın mihenk taşına vurup sorguladın mı. Herkesin ailesinin düşüncesi doğru  ise dünyada neden milyonlarca farkli düşünce var..?

Son olarak şayet bu düşünceye aranda duygusal bir bağ olan arkadaş akraba sevgili gibi kişiler vesile olduysa bu duygusallğının seni yanıltmış olma ihtimalini hiç rüşündün mü?

Bir okurum dedi ki insanlar beyaza renk demeseydi süre gelen bu inanış doğru olur muydu. Ben beyaza renk değil desem bu neyi değiştirir?

Ona şöyle cevap verdim:

Beyazın renk olup olmaması belki çok önemli olmayabilir ancak bir insan despotizim insanlık adına faydalı olduğuna inanmışsa o insan tehlikile bir insandır. En tehlikeli köle, köle olduğunun bilincinde olmayan insandır yani köleliğin  zararsız olduğuna inanan köledir.

Despotizm, iktidara yakın olanlar için güzel bir yönetim olarak algılanabilir ancak muhaflefetin iktidar olması halinde nasıl bir dünya olacağınıın tahayyül eden veya yaşayan insan  despotizimi asla  savunamaz..

Sonuç olarak diyoruz ki birileri despotizmin iyi bir şey olduğuna inanmışsa bu insanı bu inanca sürükleyen etkenler mutlaka vardır ve o insan sağlıklı bir sorgulama yapmadığı için yanlış düşüncenin içindedir.

O  halde Bizim de mutlaka doğru olduğuna inandığımız yanlış  fikirlerimiz olabilir. Bunu anlamanın yolu sağlıklı bir sorgulamadır..zaten sorgulama sonucunda elde ettiğimiz netice bizim haklı olduğumuza götürüyorsa bu durum sahip olduğumuz Fikre olan inancımızı daha çok pekiştirecektir..

Bunu bir nevi sırtındaki taşıdığı madenin taş mı Cevher mi olduğunu bilmeyen insanın durumuna benzetebiliriz.

Çantanızda özenle taşıdığınız bir çakıl taşının  Cevher mi yoksa taş mı olduğunu bilmek istemez misiniz? bunu bilmeden taşımak insana yük değil midir? Çakıltaşı İse onu atar yükten kurtuluruz Eğer Cevher ise onu özenle koruruz..

Bu nedenle fikir ve düşüncelerimizi sorgulamak hakikate ulaşmak için Hayati önemde bir adımdır..

Serdar Kayhan