ÇALIŞKAN’DAN EĞİTİM SİSTEMİNE ELEŞTİRİ: 
“GENÇLER MESLEK VE İŞ ARASINDA SIKIŞTI”

Saadet Partisi Hatay Milletvekili Doç. Dr. Necmettin Çalışkan, Türkiye’de eğitim politikalarının gençlerin meslek edinme ve istihdam süreçleriyle yeterince örtüşmediğini savunarak 12 yıllık zorunlu eğitimden üniversitelerin yaygınlaşmasına, yükseköğretim mezunlarının istihdam sorunlarından kamuda liyakat tartışmalarına kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulundu. 

Çalışkan, mevcut eğitim anlayışının yeniden ele alınması gerektiğini söyledi. Çalışkan, eğitim sistemindeki sorunların yalnızca okullardaki eğitim süreciyle sınırlı olmadığını, mezuniyet sonrasında gençlerin karşılaştığı istihdam sorunlarının da eğitim politikalarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi. Özellikle mesleki eğitimin güçlendirilmesi gerektiğini savunan Çalışkan, gençlerin uzun yıllar eğitim aldıktan sonra iş hayatına yeterli mesleki donanımla başlayamadığını öne sürdü.

“ZORUNLU EĞİTİMİN YAPISI YENİDEN ELE ALINMALI”

Çalışkan, 12 yıllık zorunlu eğitim uygulamasının gençlerin meslek edinme süreçleri açısından sorunlar oluşturduğunu savundu.

Türkiye’de bazı sektörlerde nitelikli eleman ihtiyacının devam ettiğini belirten Çalışkan, buna karşın eğitim sisteminden mezun olan gençlerin önemli bölümünün doğrudan bir meslek sahibi olamadığını söyledi. Çalışkan, “12 yıllık kesintisiz zorunlu eğitim bu ülkeye vurulan en büyük darbelerden biridir. İnsanlar meslek öğrenemiyor, bütün branşlarda ve sektörlerde dışarıdan gelen elemanlar çalışıyor. 28 Şubat sürecinde eğitimin 8 yıla çıkarılması tartışılırken, mevcut anlayış buna ‘level’ atlatarak 12 yıla çıkardı” dedi.

Türkiye’de mesleki eğitimin güçlendirilmesinin gençlerin iş hayatına daha donanımlı hazırlanması açısından önem taşıdığı belirtilirken, Millî Eğitim Bakanlığı da 2026-2027 eğitim öğretim yılı için mesleki ve teknik eğitim alanlarında farklı program ve uygulamaları sürdürüyor. Bakanlığın güncel portalında 57 alan ve 118 dalın yanı sıra mesleki eğitim merkezlerinde 39 alan ve 193 dalın uygulandığı bilgisi yer alıyor. 

“ÜNİVERSİTE MEZUNU OLMAK İSTİHDAM GARANTİSİ DEĞİL”

Konuşmasında üniversite mezunlarının yaşadığı istihdam sorununa da değinen Çalışkan, özellikle İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi mezunları üzerinden değerlendirmelerde bulundu.

Çalışkan, Anadolu’daki ailelerin çocuklarını üniversiteye gönderirken mezuniyet sonrasında belirli mesleklerde çalışmalarını beklediğini ancak üniversite eğitiminin her zaman bu beklentiyi karşılamadığını savundu. “Anadolu’daki bir aile çocuğunu İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’ne gönderirken kaymakam olacağını hayal ediyor ancak bugünkü tabloda gençlerimiz kasiyer bile olamıyor. Üniversiteler artık adeta işsiz üreten birer fabrika haline geldi” diyen Çalışkan, yükseköğretim ile istihdam arasındaki ilişkinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Çalışkan’ın açıklamalarında üniversitelerin yalnızca sayısının artırılmasının yeterli olmadığı, yükseköğretimde eğitim niteliği ve mezunların iş gücü piyasasındaki karşılığının da dikkate alınması gerektiği vurgusu öne çıktı.

“ÜNİVERSİTELERDE NİTELİK ÖNCELİKLİ OLMALI”

Üniversitelerin farklı illerde yaygınlaştırılmasına da değinen Çalışkan, yükseköğretimde nicelik yerine niteliğin öne çıkarılması gerektiğini savundu.

Özellikle aynı veya benzer alanlarda çok sayıda program açılmasının mezunların istihdam sorunlarını artırabileceğini öne süren Çalışkan, üniversitelerin ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlara göre planlanması gerektiğini söyledi. Çalışkan, “Mantar biter gibi her ile üniversite açmak bu ülkeye yapılan bir kötülüktür.

Üniversite sayısı azaltılmalı, nitelik yoğunlaştırılmalıdır. Öte yandan açık öğretim fakülteleri de işlevini yitirmiştir” ifadelerini kullandı. Çalışkan’ın değerlendirmelerinde yükseköğretim politikaları ile birlikte açık öğretim uygulamalarının da yeniden ele alınması gerektiği görüşü yer aldı.

Milletvekili, üniversite eğitiminin gençlerin yalnızca diploma sahibi olmasını değil, doğrudan mesleki ve akademik yetkinlik kazanmasını sağlayacak şekilde yapılandırılması gerektiğini savundu.

“KAMUDA LİYAKAT TARTIŞMASI EĞİTİMDEN BAĞIMSIZ DEĞİL”

Çalışkan, eğitim politikalarının yanı sıra kamuda işe alım ve görevde yükselme süreçlerine ilişkin liyakat tartışmasını da gündeme taşıdı.

Kamu görevlerinde kişilerin eğitimleri, yetkinlikleri ve mesleki yeterliliklerinin belirleyici olması gerektiğini savunan Çalışkan, mevcut uygulamalara yönelik eleştirilerde bulundu. Kamuda liyakatın geri plana itildiğini öne süren Çalışkan, “Kamuda liyakat rafa kalkmış, atanmak için diploma yerine iktidar partisinin gençlik kollarında görev yapmış olmak yeterli bir kriter haline getirilmiştir” dedi.

Çalışkan’ın açıklamaları, eğitim sisteminin yapısı ile gençlerin mezuniyet sonrası karşılaştıkları istihdam sorunlarını birlikte ele alan bir değerlendirme niteliği taşıdı.

Açıklamalarında özellikle mesleki eğitim, üniversitelerin niteliği, mezunların iş bulma süreci ve kamuya personel alımlarında liyakat başlıklarını öne çıkaran Çalışkan, eğitim politikalarının gençlerin gelecekteki çalışma hayatıyla daha güçlü şekilde ilişkilendirilmesi gerektiğini savundu.