SELAMLAŞMA ve FAZİLETİ
Her toplumda ve her millette selamlaşma vardır.
Bizim inancımızda ve kültürümüzde de Selamlaşma var. Çünkü, insanları birbirine yakın eden, dost kılan güzel davranışlardan biri de Selamlaşma’dır.
Selamlaşma güzel bir duâlaşmadır. Selam; insanların birbirine esenlik ve sağlık dilediği güzel bir duâ sözüdür. Mescidlerde/Camilerde Namaz kılarken her namazın sonunda sağımıza ve solumuza selam vererek orda bile birbirimizle selamlaşırız öyle değil mi! Allah katında en güzel selâmlaşma; ‘Allahın esenliği ve rahmeti senin üzerine olsun’ anlamını ifade eden “Selâmün aleyküm” sözcüğüdür. (Nahl-32) İâdesi de; “Aleykümüsselâm” sözcüğüdür.
Yüce Allah Kur’anda: “Biri size iyi dilekte bulunduğu /sizi selamladığı zaman, siz ona daha güzeliyle karşılık verin. Veya aynısı ile karşılık verin. Şüphesiz Allah, her şeyin hesabını/değerini en iyi bilendir.” (Nisa-86 buyurur ve selâmın alınmasını ve daha güzeliyle iade edilmesini öğütler. Bu da bize gösteriyor ki, selâmlaşma çok güzel bir sünnetullahtır.
Güzel bir âdettir. Bunu hem Yüce Rabbimiz emretmekte, hem de peygamberimiz Hz.Muhammed öğütlemektedir. Peygamberimiz bir gün ashabıyla otururken şöyle dedi: “Yaptığınız zaman birbirinizi sevmenizi sağlayan bir şeyi size söyliyeyim mi? Selâmlaşın!” Mü’minlerin birbirleri üzerindeki haklardan biri de birbirlerini selâmlamaları ve verilen selâmı almalarıdır.
Selâmlaşma samimi ve dostane olmalı., sevgi ve dostluk içermeli. Büyüklenerek, kibirlenerek veya iş olsun kabilinden verilen selâmın bir değeri ve kıymeti olmaz, feyzi ve bereketi de olmaz.
Mü’min sadece diliyle değil, hem diliyle hem de kalbiyle ve tebessümüyle selâmlamalı. Hatta karşılaşan iki mü’min sadece sözlü selamlaşmayla yetinmemeli, peygamberimizin sünnetini örnek alarak; mümkünse müsafahalaşmalı, yani tokalaşmalı/kucaklaşmalı ve birbirinin hâl ve hatırını sormalı ve iyi dilekte bulunmalı. Bu en güzelidir. Burada bir hususu belirtmek isterim: Toplumumuzda selamlaşma esnasında bir gelenek olan ‘kafa tokuşturma’ eylemi hiç de hoş olmayan bir davranış, bunu terketmek lâzım, bunun yerine selamlaşırken en güzeli yukarda da ifade ettiğimiz gibi peygamberimizin sünneti olan ‘müsafaha’ yapılmalı. Peygamberimiz karşılaştığı herkese, tanısın tanımasın selâm verirdi, çocuklara dahi selâm verirdi.
Bunu bilen ve her gördüğü kişiyle selâmlaşmayı âdet edinen ihlaslı bir zât bir gün yolda giderken çamur içinde oynayan bir çocuğa rastladı. Onun o çamurlu halini görünce vereceği selâmı almayacağını düşünerek selâm vermeden geçip gitti. Biraz gittikten sonra yaptığı işin yanlış olduğunu düşündü ve geri döndü, o çocuğa selam verdi. O çocuk o selama öyle güzel bir karşılık verdi ki, adam hayretler içinde kaldı. Selâmlaşmanın en yaygın olanı; “Selâmün Aleyküm” ve “Alaykümüsselam” dır. Halkımız arasında; “Selâm!”-“Merhaba!”-“Hayırlı sabahlar!”-“Hayırlı günler!”-Hayırlı akşamlar!”-“Hayırlı geceler!”-“İyi geceler!”- “Günün aydınlık olsun!- “İyi Günler!” gibi selamlama sözcükleri de bulunmakatdır. Bunların hepsi birer selamlaşma sözcükleridir. Selâmı ilk verenin ecir ve mükafatı daha çok olduğundan selâmlaşmada peygamberimiz daima selâmı ilk veren olurdu.
Genelde ayakta olan oturana, binitte olan yaya, küçükler büyüğe, az olan çoğunluğu selâm verir. Bizde gelenek böyle. Hanımlar erkeklerle, erkekler de hanımlarla selamlaşmalı/iyi dileklerde bulunmalı. Çünkü selamlaşma medenî ve iyi insan olmanın bir göstergesidir. Selâm verildiğinde alamayacak durumda olanlara selam verilmez. Meselâ; Kur’an okuyana, kitap okuyana, namaz kılana.. v.s. Ama el işaretiyle selamlaşarak içinizden iyi bir dilek duâsında bulunabilirsiniz.
Birçok arkadaşlıkların, dostlukların; küçük bir Selamlaşmayla başladığını unutmayın ve karşılaştığınız herkesle selâmlaşın ki, hem aranızda dostluklar ve sevgiler artsın, hem de Allahın rahmeti ve bereketi sizlerin üzerine olsun. Zira peygamberimiz Hz.Muhammed bir hadisinde: “Her güzel söz bir sadakadır.” buyurduğu gibi verilen ve alınan her selamın feyizli bir sadaka değerindedir. Yüce Allah Kur’anda: “Melekler onların (sâlih müminlerin) canlarını temiz olarak alırlar ve şöyle derler: “Selam size! Yapmış olduğunuz iyi işlere/sâlih amellere karşılık girin Cennete!” (Nahl-32) buyurduğu gibi Melekler dahi sâlih müminlerin canlarını alırken ve onları cennette karşılarken onlara “Selam” sözüyle karşılarlar.
Rabbimizin ve peygamberimizin öğütlerinden de anlaşıldığı üzere Selâmlaşma; güzel bir söz, güzel bir duâ ve feyizli bir davranıştır. Güzel bir âdettir. Medenî insanların geleneğidir. Öyleyse sevgili dostlar, karşılaştığımız herkesle selamlaşalım. Böylece hem Rabbimizin rızasını ve mükafatını hem de selamlaştıklarımızın sevgisini, duâsını ve dostluğunu kazanalım.
Sevgimizi ve dostluğumuzu selamlaşmayla paylaşalım ve güçlendirelim. İmanınız kavi, ameliniz sâlih, selamınız güzel olsun, ömrünüz sağlıklı, huzurlu, feyizli ve bereketli olsun!
2026 (muallimosman)
Yorum Yazın