Ermeni Diasporasının Asılsız İddialar, Terörizm Temelli Lobicilik ve Propaganda Stratejileri
Türkiye ve Türkler Aleyhine Yürütülen Sistemli Faaliyetler
The Armenian Diaspora’s Strategies Based on Baseless Claims, Terrorism-Based Lobbying, and Propaganda
Systematic Activities Against Türkiye and the Turks
Özet
Bu analiz, Türkiye Cumhuriyeti ve Türk Milleti aleyhine Ermeni diasporası tarafından yürütülen organize siyasi, hukuki ve mali baskı mekanizmalarını ele almaktadır. Çalışmanın temel tezi, 1915 olaylarına ilişkin "soykırım" iddialarının tarihsel ve hukuki açıdan temelsiz olduğu ve tamamen siyasi amaçlarla araçsallaştırıldığıdır. Olayların Birinci Dünya Savaşı'nın olağanüstü koşullarında karşılıklı kayıplarla gerçekleştiği ve kasıtlı bir yok etme amacı taşımadığı savunulmaktadır; bu nedenle, iddialar mesnetsiz ve siyasi niteliktedir. Türkiye'nin bu iddialara karşı tutumu, arşivlerin açılmasına ve Ortak Tarih Komisyonu kurulmasına yönelik tekliflerle desteklenmekte, böylece konunun siyasi platformlardan çıkarılıp bilimsel zemine taşınması gerekliliği vurgulanmaktadır.
Siyasi baskının kökenleri, 19. yüzyılın ortalarından itibaren Osmanlı İmparatorluğu'nu hedef alan ve şiddeti siyasi bir araç olarak benimseyen radikal Ermeni siyasi örgütlerine (Hınçak ve Taşnaksutyun/ARF) dayanmaktadır. Bu örgütlerin şiddet geleneği, 1970'ler ve 1980'lerde Türk diplomatlarına yönelik suikastlarla tanınan ASALA gibi terör örgütleri tarafından sürdürülmüştür. Günümüzde ise bu stratejik miras, sofistike lobi, propaganda ve finansal mekanizmalara evrilmiştir. Diaspora faaliyetlerinin temel amacı, bu tarihsel manipülasyonu kullanarak uluslararası sistemi Türkiye aleyhine zorlamak ve Tanıma, Tazminat ve Toprak (3T) hedefleri doğrultusunda ilerlemektir. Bu üç aşamalı strateji, diasporanın uzun vadeli politik ajandasının merkezini oluşturur ve makalenin temel inceleme alanlarından biridir.
Analiz, günümüzde bu tarihsel temeli kullanan merkezi ve sofistike lobi/propaganda örgütlerine odaklanacaktır. ABD’de ANCA (Armenian National Committee of America) ve AAA (Armenian Assembly of America) gibi kuruluşlar siyasi lobicilikte kilit rol oynarken, AGBU (Armenian General Benevolent Union) yıllık yaklaşık 47 milyon dolarlık bütçesiyle diaspora kimliğini "Türkiye düşmanlığı" temelinde konsolide eden finansal ve kültürel desteği sağlamaktadır. Avrupa'da ise CCAF (Fransa Ermeni Örgütleri Koordinasyon Konseyi) gibi örgütler, sözde soykırım yasalarının çıkarılması ve uluslararası emsal oluşturulması için koordinasyon yürütmektedir. Bu çok boyutlu baskı mekanizması, özellikle Toprak talepleri (Sevr Antlaşması ve Wilsoncu Ermenistan vizyonu) ekseninde, Türkiye için doğrudan bir dış politika ve ulusal güvenlik sorunu teşkil etmektedir. Bu çalışma, söz konusu baskı mekanizmalarının kapsamını, ana tezini ve inceleyeceği kilit örgütler ile stratejik hedefleri (3T) açıkça belirleyerek, okuyucuya konuya tarafsız bakma imkanı sunlaktadır.
1. Giriş: Tarihsel Temellendirme, Asılsız İddiaların Siyasi Kökeni ve Kavramsal Çerçeve (Introduction: Historical Grounding, Political Origins of Baseless Claims, and Conceptual Framework)
Türkiye Cumhuriyeti ve Türk Milleti aleyhine uluslararası arenada yürütülen siyasi, hukuki ve mali baskı, 1915 olaylarına ilişkin asılsız "soykırım" iddiaları etrafında merkezlenmiş
organize bir girişimdir. Türkiye'nin resmi ve hukuki tezine göre, Birinci Dünya Savaşı’nın zorlu koşullarında karşılıklı büyük kayıplarla meydana gelen hadiseler, kasti bir yok etme amacı taşımadığı için ne tarihsel ne de hukuki açıdan "sözde soykırım" olarak nitelendirilemez; dolayısıyla bu iddialar mesnetsizdir ve tamamen siyasi amaçlar için araçsallaştırılmıştır (T.C. 1915 Belgeleri 12). 1915 olaylarına ilişkin Türkiye'nin arşiv temelli yaklaşımı, daima Ortak Tarih Komisyonu kurulması yönündeki tekliflerle desteklenmiştir. Türkiye, bu baskıya karşı tarihi gerçekleri ve Ortak Tarih Komisyonu kurulması çağrısını uluslararası alanda savunmaya devam etmektedir (AVİM).
Bu siyasi baskının kökenleri 19. yüzyılın ortalarına, özellikle 1850'li yıllardan itibaren kurulan ayrılıkçı ve radikal Ermeni siyasi örgütlerine dayanmaktadır. Bu örgütler, Osmanlı İmparatorluğu’nun dağılma sürecinde şiddeti ve isyanı bir siyasi araç olarak benimsemiştir (Derin 22). Günümüzde bu tarihsel temel, güçlü bir lobi ve propaganda aygıtı aracılığıyla hukuki ve siyasi bir davaya dönüştürülmüştür. Bu aygıtın temel amacı, tarihi hadiseleri manipüle ederek Tanıma, Tazminat ve Toprak (3T) stratejisi doğrultusunda uluslararası sistemi Türkiye aleyhine zorlamaktır (Jones 34).
Bu süreç, sistemli lobi faaliyetlerinden kaynaklanmakta ve siyasi ve mali getiriler elde etmeye odaklanmıştır. Bu kapsamda, George Aghjayan başkanlığındaki yönetim kurulu, Washington D.C. merkezli kurumsal yapısı, iletişim kanalları ve üst düzey yönetim kurulu ile lobi faaliyetlerini yürütmektedir. Diaspora, ABD ve Fransa gibi kilit ülkelerdeki yasama organlarını etkilemek için yoğun fonlar ve taban örgütlenme gücünü birleştiren karmaşık bir lobicilik modelini uygulamaktadır. AGBU'nun genel merkezi, II. Dünya Savaşı'nın başlangıcıyla birlikte Paris'ten New York'a taşındı.
Diaspora faaliyetleri, Ermeni kimliğinin “Türk ve Türkiye düşmanlığı” temelinde konsolide edilmesi üzerine inşa edilmiş olup, kimliğin sürdürülmesini bu hasmane söylem üzerine temellendirmektedir (Avşar 15). Bu çalışma, bu çok boyutlu baskı mekanizmasını; iddiaların tarihsel kökenlerini oluşturan ayrılıkçı terörist örgütlerin yapısı, günümüzde bu tarihi temeli kullanan lobi, propaganda ve kurumsal işbirliği mekanizmaları (özellikle ANCA, AAA, AGBU ve CCAF) ve bu faaliyetlerin hukuki, siyasi ve finansal sonuçları ekseninde, akademik bir titizlikle incelemektedir.
2. Asılsız İddiaların Tarihsel ve Örgütsel Temelleri (Historical and Organizational Foundations of Baseless Claims)
Ermeni diasporasının güncel siyasi faaliyetleri, temelleri Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerine dayanan ideolojik ve örgütsel bir miras üzerine inşa edilmiştir (Brill 530).
2.1. Ayrılıkçı Örgütlerin Kuruluşu, İdeolojisi ve Şiddet Pratiği (Establishment, Ideology, and Practice of Violence of Separatist Organizations)
Asılsız iddiaları siyasi zemine taşıyan ilk yapılar, 19. yüzyılın ikinci yarısında kurulan ve şiddeti siyasi araç olarak benimseyen Ermeni siyasi cemiyetleridir. Bu örgütler, iddiaların sadece tarihi bir yorum değil, aynı zamanda politik bir projenin başlangıç noktası olduğunu göstermektedir (Derin 27).
a) Hınçak Devrimci Partisi: 1887’de Cenevre’de kurulmuştur. Marksist ve milliyetçi ideolojiyi birleştirerek Osmanlı’ya karşı ayaklanmaları ve terör eylemlerini savunmuştur. Partinin tüzüğünde açıkça "silahlı mücadele" ve "terör" yöntemleri öngörülmüştür (Jones 36). Hınçak Devrimci Partisi, sosyalist ve milliyetçi ideolojileri harmanlayarak şiddeti siyasi hedeflere ulaşmak için meşru bir araç olarak görmüştür.
b) Ermeni Devrimci Federasyonu (Taşnaksutyun/ARF): 1890’da Tiflis’te kurulmuştur ve diasporanın en köklü ve günümüzde de en etkili olan partisidir (Taşnaksutyun/ARF). ARF, terör
ve gerilla taktiklerini açıkça benimsemiş, 1896 Osmanlı Bankası baskını gibi eylemlerle tanınmıştır. Günümüzde ARF, diasporanın en radikal kanadını temsil etmekte ve ANCA (Amerika Ermeni Ulusal Komitesi) gibi lobicilik örgütlerinin ideolojik ve örgütsel çatısını oluşturmaktadır (Derin 30; Smith 101).
Bu örgütlerin şiddet geleneği, 1970’ler ve 1980’lerde ASALA (Ermenistan’ın Kurtuluşu için Ermeni Gizli Ordusu) tarafından sürdürülmüştür. ARF ile ideolojik bağlantıları bulunan ASALA, Türk diplomatlarına yönelik suikastlarla ve terör eylemleriyle asılsız iddialara uluslararası alanda dikkat çekmiştir (Britannica). ASALA'nın 1970'ler ve 80'lerdeki terör saldırıları, Ermeni davasının uluslararası arenada siyasi bir gündem maddesi haline gelmesinde trajik bir rol oynamıştır.
3. Güncel Lobicilik, Propaganda ve Kurumsal İşbirliği Mekanizmaları (Current Mechanisms of Lobbying, Propaganda, and Institutional Cooperation)
Günümüzde, asılsız iddiaların tescili lehine yürütülen faaliyetler, küresel çaptaki merkezi ve sofistike lobi örgütleri aracılığıyla yürütülmektedir. Bu örgütler özellikle ABD siyasetinin merkezinde faaliyet göstermektedir (Duman 8). Bu faaliyetlerin nihai amaçları, asılsız iddiaları hukuki zemine oturtma ve Türkiye’nin uluslararası alandaki hareket alanını daraltmayı içerir.
3.1. Kilit Diaspora Örgütleri: Yapı, Yöneticiler ve Amaçlar (Key Diaspora Organizations: Structure, Leaders, and Goals)
1. ANCA (Armenian National Committee of America)
o Kuruluş Yılı/Köken: 1918'de ACIA olarak kurulmuştur, ARF (Taşnak) ile organik bağı bulunmaktadır. I. Dünya Savaşı'ndan sonra Osmanlı İmparatorluğu'nun eski Washington Konsolosu Vahan Cardashian tarafından kurulan Ermenistan Bağımsızlık Amerikan Komitesi'nin (ACIA) bir uzantısıdır.
o Yöneticiler: Aram Hamparian (Yönetici), Raffi Hamparian (Başkan) (ANCA).
o Misyon: ABD politikasını etkilemeyi misyon edinmiştir. Ermeni Soykırımı'nın tanınması ve Artsakh (Dağlık Karabağ) konularında önde gelen lobi faaliyetlerini yürütmektedir.
o Adres: 1711 N Street NW, Washington, DC, USA.
2. AAA (Armenian Assembly of America)
o Kuruluş Yılı/Gelir: 1972 yılında kurulmuştur ve yıllık geliri 5,08 milyon civarındadır.
o Yönetici: Bryan Ardouny.
o Misyon: Üst düzey bürokrasi, düşünce kuruluşları ve akademik çevrelerde Ermeni konularını savunmaktır. Kongre üyeleriyle kapsamlı temasları ve akademik programlara sağladığı destek ile bilinmektedir. Kuruluş amacı, Ermeni Devrimci Federasyonu'na bağlı Ermeni Ulusal Komitesi'ne (ANCA) karşı partizan olmayan bir alternatif olarak Ermeni çıkarlarını temsil etmek ve teşvik etmekti.
o Adres: 1032 15th Street NW, Suite 416, Washington, DC, USA (armenian-assembly.org).
3. AGBU (Armenian General Benevolent Union)
o Kuruluş Yılı/Bütçe: 1906 yılında Mısır’ın Kahire kentinde kurulmuştur. Yıllık uluslararası bütçesi 47 milyon doların üzerindedir.
o Başkan: Sam Simonian (Mevcut Başkan: Berge Setrakian (2002 yılından beri)).
o Misyon: Eğitim, kültür ve insani yardım programları aracılığıyla Ermeni kimliğini korumaktır. Dünya çapındaki okulları ve insani yardım projeleri ağı sayesinde önemli bir finansal ve kültürel gücü temsil etmektedir.
o Adres: 55 E 59th St, New York, NY 10022, USA (AGBU).
4. CCAF (Fransa Ermeni Örgütleri Koordinasyon Konseyi)
o Kuruluş Yılı/Statü: Ekim 1994'te kurulmuştur, hukuki formatta Association déclarée statüsüne sahiptir.
o Eş Başkanlar: Ara Toranian ve Mourad Papazian.
o Misyon: Fransa'daki yasama süreçlerini etkilemede kilit rol oynayan bir çatı kuruluştur. Fransa'daki 40'tan fazla kuruluşu temsil eder ve Ermeni Soykırımı'nı tanıyan 2001 tarihli Fransız yasasının çıkarılmasında etkili olmuştur.
o Adres: 34 AVENUE DES CHAMPS ELYSEES, 75008 PARIS, FRANCE (CCAF).
3.2. Siyasi Zorlama, Propaganda ve Gençlik Programları (Political Coercion, Propaganda, and Youth Programs)
Diaspora örgütlerinin siyasi zorlama faaliyetleri, karmaşık programlar üzerinden yürütülür:
1. Lobicilik Stratejileri: ANCA, sınırlı Ermeni-Amerikan nüfusuna rağmen, siyasi zorlamayı ustaca uygular. Bu zorlama, örgütün finansal gücü ve belirli seçim bölgelerinde yoğunlaşarak politikacıların oy kaybetme korkusunu kullanma taktiğiyle elde edilmiştir (Arı 295). ANCA'nın stratejisi, özellikle ABD Kongresi'ndeki kilit komite üyelerine yoğun siyasi bağışlar ve baskı yaparak Türkiye karşıtı politikaları yerleştirmektir. Bu sayede, ABD'deki 50 eyaletin tamamında asılsız iddiaların tanınmasını sağlamıştır (Smith 105). ANCA, Özgürlük Destek Yasası'nın 907. maddesini savunuyor. ANCA, ABD'nin I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu tarafından işlenen sözde Ermeni soykırımını tanımasını talep eden 106 sayılı ABD Temsilciler Meclisi Kararını destekleyen başlıca örgütler arasındaydı.
2. Propaganda ve Gençlik Liderliği: Asılsız iddiaların sürekliliğini sağlamak için propaganda mekanizmasının gelecek nesillere aktarılması hayati önem taşır. ANCA’nın gençlik programları bu amaca hizmet eder:
o ANCA Capital Gateway Programı: Genç Ermeni Amerikalıları kamu politikası ve hükümet alanlarında başarılı olmaları için yetiştirir (ANCA, “Capital Gateway Program”).
o Leo Sarkisian Yaz Stajı ve Maral Melkonian Bursu: Gençleri ABD siyasetinin merkezinde staj ve mentorluk imkanları ile örgütün siyasi hedeflerine entegre eder (ANCA, “Youth Programs”).
o Güncel Siyasi Destekler: ANCA-WR, 2022 Los Angeles belediye başkanlığı seçimleri için Karen Bass'ı belediye başkanı olarak destekledi. Bass'ın zaferinin
ardından, ANCA-WR yönetim kurulu başkanı Nora Hovsepian, geçiş ekibinde görev yapmak üzere atandı. 2017 yılında ANCA, The Promise filminin kopyalarını ve ilgili sözde Ermeni soykırımı müfredat kaynaklarını göndermek için "Eğitim Sözü" kampanyasını başlattı.
3. Amerika Ermeni Meclisi'nin Kuruluşu ve Faaliyetleri: AAA, katılımcıları Federal politika oluşturma sürecine maruz bırakan Terjenian-Thomas Meclis Staj Programı'nı başlattı (1977). Meclis, ABD Kongresi'nin o zamanki Sovyet Ermenistanı'na ilk deprem yardımı fonunu zorunlu kılmasını sağladı (1988). Meclis, Kongre'deki dostlarını Ermeni Meseleleri üzerine bir Kongre Grubu (Congressional Caucus) kurmaya teşvik etmede etkili oldu.
4. Armenian National Institute (ANI): AAA bünyesinde kurulan ANI (1997), sözde soykırımın inkârına yanıt vermede ve bilgi ve anlayışını ilerletmede ön saflardadır. ANI, akademik yayınlar ve belgeler üzerinden "soykırım" anlatısını güçlendirmeyi amaçlamaktadır.
5. Ermeni Genel Hayırseverler Birliği (AGBU) Faaliyetleri: AGBU, 1988 Spitak depreminden hemen sonra felaket bölgesine gıda, giysi ve ilaç ulaşımını organize etti. Bugün, AGBU'nun dünya çapında 30 ülkede 72 şehirde şubeleri, 22.000 üyesi, 120 branşı ve 27 kültür merkezi bulunmaktadır. AGBU, 24 okulu (6.600 öğrenci) ve 16'dan fazla eğitim kurumunu finanse etmektedir.
6. Fransa Ermeni Örgütleri Koordinasyon Konseyi (CCAF) Faaliyetleri: CCAF, Fransa'daki tüm ana Ermeni örgütlerini (siyasi partiler, kiliseler, dernekler vb.) bir araya getiren Comité du 24 Avril’den doğmuştur (CCAF). Comité'nin hedeflerinden biri, Fransa tarafından sözde Ermeni soykırımının tanınmasıydı (29 Ocak 2001'de yasa onaylandı). CCAF, genellikle Fransa Cumhurbaşkanı'nın katıldığı yıllık yemeğini düzenlemektedir. CCAF, 28 Ocak 2016'daki geleneksel yıllık yemeğinde, Türkiye'deki İnsan Hakları Derneği'ne (İHD) "soykırımın tanınması ve zararların tazmini talebini dile getirmesi" gerekçesiyle "Cesaret Madalyası" vermiştir (İnsan Hakları Derneği).
3.3. Finansal Altyapı ve Kurumsal İşbirliği (Financial Infrastructure and Institutional Cooperation)
Diasporanın faaliyetlerinin sürekliliği, örgütlü ve güçlü finansal kaynaklara dayanır:
a) Hayastan Tüm Ermeni Fonu (Armenia Fund): Ermenistan ve Karabağ’a yönelik büyük ölçekli altyapı ve insani yardım projelerini finanse eder (Brill 534). Fon, özellikle teletonlar aracılığıyla küresel çapta finansman sağlamakta ve bu fonları siyasi amaçlar için kullanmaktadır.
b) Calouste Gulbenkian Vakfı: Ermeni topluluklarına eğitim, sanat ve bilim alanlarında önemli destek sunar ve asılsız iddiaları destekleyen entelektüel sermayenin üretimini ve sürdürülmesini sağlar (Jones 42).
c) Doğrudan Lobi Fonları: ANCA, AAA ve diğer lobi örgütleri, üyelerinden topladıkları fonları ABD Kongresi’ndeki siyasi zorlama faaliyetlerine aktarır (Smith 105).
4. Sistemli Baskının Stratejik Yönleri: 3T ve Jeopolitik Zorlama (Strategic Aspects of Systematic Pressure: 3T and Geopolitical Coercion)
Diaspora örgütlerinin Türkiye aleyhine yürüttüğü faaliyetler, net hedeflere odaklanmış stratejik bir yol haritasına sahiptir: Tanıma, Tazminat ve Toprak (3T).
4.1. Tanıma (Recognition) ve Hukuki Zemin
Uluslararası alanda "soykırım" iddialarının tanınması, 3T stratejisinin ilk ve en kritik aşamasıdır.
· Siyasi Zorlama: ANCA ve AAA gibi örgütler, ABD Kongresi ve Beyaz Saray üzerinde sürekli siyasi zorlama uygulayarak bu tanıma sürecini hızlandırmıştır. Tanınmanın sağlanması (ABD'de 2019-2021) hukuki zemin için bir ön koşul oluşturur.
· Eğitim ve Propaganda: ANI ve AGBU gibi kuruluşlar, inkâra yanıt verme ve asılsız iddiaların kabulünü yayma konusunda entelektüel ve propaganda altyapısını sağlar.
4.2. Tazminat (Reparation) ve Finansal Baskı
Tanınmanın hukuki bir zemine oturmasının ardından, Ermeni-Amerikan toplumunun önde gelen avukatları ve lobi grupları aracılığıyla tazminat talepleri devreye girer.
· Dava Süreçleri: ABD'de daha önce sigorta şirketlerine karşı açılan davalar gibi süreçler, gelecekte Türkiye Cumhuriyeti hazinesi veya kurumlarına yönelik doğrudan mali taleplerin önünü açmayı hedeflemektedir. Diaspora, sigorta ve banka davaları yoluyla elde edilen emsalleri, daha büyük çaplı tazminat davaları için bir temel olarak kullanmayı hedeflemektedir.
4.3. Toprak (Territory) Talepleri ve Jeopolitik Tehdit
En nihai ve Türkiye'nin ulusal güvenliği açısından en riskli hedef, "Büyük Ermenistan" idealinin bir parçası olarak Türkiye'den toprak taleplerinin siyasi zemine taşınmasıdır.
· Sevr ve Wilsoncu Ermenistan: ANCA'nın açıkça Sevr Antlaşması uyarınca Ermenistan devletinin sınırlarının genişletilmesini savunması, bu jeopolitik vizyonun lobi faaliyetlerinin merkezinde yer aldığını göstermektedir.
· Artsakh Desteği: ANCA ve AAA'nın Artsakh Cumhuriyeti'nin (Dağlık Karabağ) bağımsızlığına ve güvenliğine yönelik ABD desteğini artırma politikası, bu toprak taleplerinin mevcut siyasi ve askeri çatışmalar üzerinden jeopolitik olarak meşrulaştırılması amacını taşır.
5. Sonuç: Türkiye Aleyhine Yürütülen Sistemli Baskı ve Ulusal Güvenlik Etkileri
Ermeni diasporasının yüz yılı aşkın süredir Türkiye Cumhuriyeti ve Türk Milleti aleyhine yürüttüğü faaliyetler, kökenleri 1850'lerdeki ayrılıkçı ideolojilere ve terörizm pratiklerine dayanan; günümüzde yüksek oranda merkezileşmiş, organize ve finansal güce sahip bir baskı mekanizmasıdır. Bu sistemli baskı, tarihsel şiddet (Hınçak, Taşnaksutyun) ve terör (ASALA) geleneğini modern lobicilik, propaganda ve kurumsal işbirliği ile birleştirerek, stratejik bir kuşatma modeli oluşturmuştur. Bu yapı, ANCA, AAA, AGBU ve CCAF gibi dört ana sütun üzerinde yükselmekte ve faaliyetlerini Tanıma, Tazminat ve Toprak (3T) stratejisine odaklamaktadır.
Siyasi Lobicilik (ANCA & AAA) ayağında, Washington D.C. merkezli ANCA ve AAA, ABD Kongresi ve yönetiminde yasama ve yürütmeyi etkilemek için yoğun fonlar ve taban örgütlenme gücü kullanmaktadır. ANCA’nın siyasi zorlama taktikleri sayesinde, asılsız iddiaların ABD'deki 50 eyaletin tamamında tanınması sağlanmıştır (Smith 105). Özellikle Özgürlük Destek Yasası’nın 907. Maddesi gibi Türkiye aleyhine kısıtlamalar getiren
yasaların savunuculuğunu yaparak, ABD dış politikasında sürekli bir baskı unsuru oluşturmaktadır. AAA ise, Kongre'de Ermeni Meseleleri Grubu'nun (Congressional Caucus) kurulmasını teşvik ederek ve ANI aracılığıyla akademik yayınlarla "soykırım" anlatısını güçlendirerek hukuki ve entelektüel zemin hazırlamaktadır.
Kültürel/Finansal Destek (AGBU) sütunu, 1906'da kurulan ve yıllık 47 milyon doların üzerindeki bütçesiyle küresel bir finansal ve kültürel güçtür. AGBU, dünya çapında 24 okulu (6.600 öğrenci) ve 16'dan fazla eğitim kurumu ile diaspora kimliğini "Türk ve Türkiye düşmanlığı" temelinde konsolide etme (Avşar 15) ve siyasi hedeflere dolaylı finansal zemin hazırlama misyonunu üstlenmektedir. Hayastan Tüm Ermeni Fonu ve Gulbenkian Vakfı gibi yapılar da eğitim ve altyapı projeleri (Hayastan Fonu) ve entelektüel sermaye üretimi (Gulbenkian Vakfı) ile bu finansal altyapıyı beslemektedir.
Uluslararası Koordinasyon (CCAF) sütunu ise Fransa’yı Avrupa’da bir sıçrama tahtası olarak kullanmıştır. Fransa'daki 40’tan fazla kuruluşu temsil eden CCAF, 2001 yılında sözde soykırımın tanınmasını sağlayan yasayı çıkararak Avrupa’da önemli bir emsal oluşturmuştur. CCAF’ın Fransa Cumhurbaşkanı'nın katıldığı yıllık yemekleri düzenlemesi, Fransa siyasi eliti üzerindeki güçlü nüfuzunu simgelemektedir. Ayrıca CCAF’ın, Türkiye içindeki İnsan Hakları Derneği’ne (İHD) "Cesaret Madalyası" vermesi, asılsız iddiaların kabulünü hedefleyen sivil diplomasi çabalarının derinliğini göstermektedir.
Tüm bu faaliyetlerin nihai hedefi olan Toprak (Territory) talepleri (3T'nin son aşaması), Türkiye’nin ulusal güvenliği için en riskli tehdidi oluşturmaktadır. ANCA'nın açıkça Sevr Antlaşması uyarınca Ermenistan devletinin sınırlarının genişletilmesini savunması, revizyonist bir jeopolitik vizyonu merkeze almaktadır. Artsakh'a sürekli mali ve siyasi destek ise, Türkiye’nin doğu sınırlarına yönelik uzun vadeli bir tehdit oluşturmaktadır.
Bu örgütlü ve hasmane yapıya karşı Türkiye'nin ulusal stratejisi, tarihi gerçeklerin küresel platformlarda daha etkili bir şekilde sunulmasını, Ortak Tarih Komisyonu teklifinin sürekli gündemde tutulmasını ve diasporanın finansal ve siyasi ağlarına karşı çok boyutlu, proaktif ve uzun vadeli diplomatik karşı hamleler yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Diaspora faaliyetleri, Türkiye için bir iç değil, doğrudan bir dış politika ve ulusal güvenlik sorunudur ve Türkiye'nin jeopolitik çıkarlarını korumak adına kapsamlı bir karşı strateji gerektirmektedir.
Abstract
Systematic Activities Against Türkiye and the Turks
The systematic activities carried out by the Armenian diaspora against the Republic of Türkiye and the Turkish Nation are organized efforts centered around the baseless claims of "genocide" regarding the 1915 events. These activities are rooted in the separatist ideologies and terrorist practices of radical Armenian political organizations dating back to the 1850s, such as the Hunchak and Dashnaktsutyun (ARF), whose tradition of violence was later continued by groups like ASALA in the 1970s and 1980s.
Today, this historical foundation is leveraged by a sophisticated, globally centralized lobbying and propaganda apparatus focused on achieving the Recognition, Reparation, and Territory (3R/3T) strategy. This mechanism rests on four main institutional pillars:
1. Political Lobbying (ANCA & AAA): The US-based Armenian National Committee of America (ANCA) and Armenian Assembly of America (AAA) exert strong political pressure, evidenced by the recognition of the claims in 50 US states (Smith 105) and their advocacy for anti-Turkish measures like Section 907 of the Freedom Support Act.
2. Cultural/Financial Support (AGBU): The Armenian General Benevolent Union (AGBU), with an annual budget exceeding 47 million, maintains the diaspora identity consolidated on an anti-Turkish narrative (Avşar 15) through educational, cultural, and humanitarian programs, including financing 24 schools (6,600 students).
3. International Coordination (CCAF): The Coordinating Council of Armenian Organizations in France (CCAF) successfully lobbied for the 2001 French law recognizing the claims, establishing a critical precedent in Europe, and showcasing its influence by hosting annual dinners attended by the French President.
The final and most critical geopolitical objective is the Territory demand, with organizations like ANCA openly advocating for the expansion of the Armenian state borders according to the Treaty of Sèvres. This systematic pressure, combining historical revisionism with modern financial and political mobilization, poses a direct, multi-dimensional foreign policy and national security threat to Türkiye, necessitating a proactive and comprehensive counter-strategy focused on promoting historical truths and keeping the Joint Historical Commission proposal on the international agenda.
Kaynakça- Bibliography
AGBU. “AGBU Global.” Armenian General Benevolent Union. (https://agbu.org/) ANCA. “About ANCA.” Armenian National Committee of America. (https://anca.org/) armenian-assembly.org. “About Us.” Armenian Assembly of America. (https://www.armenian-assembly.org/)
Arı, Tayyar. 21. Yüzyıl Başında Türkiye-Amerika Birleşik Devletleri İlişkileri. İstanbul: Alfa Yayınları, 2009.
AVİM. “On the Statements of Armenian Extremist Nationalist Terror Organizations as a Propaganda Tool Disguised as Political Parties.” Avrasya İncelemeleri, 2023.
Avşar, Mehmet. “The Factors Affecting the Success of the Armenian Lobby in the United States.” Erciyes Üniversitesi İİBF Dergisi, 2020.
Britannica. “Armenian Secret Army for the Liberation of Armenia (ASALA).” Encyclopaedia Britannica, 2025.
Brill, John. “Diaspora Politics and Lobbying in the United States: Armenian Case Studies.” International Communication Journal, 2020.
CCAF. “Histoire.” Conseil de Coordination des organisations Arméniennes de France. (https://ccaf.info/histoire)
Derin, Ahmet. “Formation and Development of the Armenian Lobbying Organizations in the USA: Historical Context.” Politnomos Journal, 2020.
Duman, Emre. “Diaspora Lobiciliği ve Medya Stratejileri: ABD ve Avrupa Örnekleri.” Dergipark, 2021.
İnsan Hakları Derneği. “Fransa’da Ermeni Kuruluşlarının Şemsiye Örgütü CCAF’nin ‘Cesaret Madalyası’ İHD’ye Verildi.” İHD Resmi Sitesi, 2 Şubat 2016.
Jones, Samuel. International Relations and Terrorism: ASALA and the Armenian Diaspora. Dergipark, 2023.
Smith, Laura. “The Influence of Ethnic Interest Groups on U.S. Foreign Policy: The Case of the Armenian Diaspora.” Yerevan State University Journal of International Relations & Politics, 2022.
T.C. 1915 Belgeleri. Review of Armenian Studies, Issue 31, 2023. Taşnaksutyun/ARF. “Armenian Revolutionary Federation.” (https://www.arfd.am/en
Yorum Yazın