ÇALIŞMAK İBADETTİR

(1 Mayıs İşçi Bayramı tüm çalışan kardeşlerimize kutlu olsun!)

Güzel ve faydalı bir şey yapmak ve helal bir kazanç elde etmek için yapılan her türlü temiz ve meşrû iş için harcanan emek ve çabaya “Çalışma” denir. Ve Rabbimiz Allah Kur’anda: “İnsan için ancak çalışmasının karşılığı vardır.” (Necm-39) buyurduğu gibi insan için ancak çalıştığının karşılığı vardır. Bu, dünya hayatı için de böyledir, âhiret hayatı için de böyledir. Yani insan ancak çalışmasının karşılığını bulur ve görür. Başka bir ifadeyle insan ektiğini biçer!. İnsan ettiğini bulur! İyi şeyler yapmışsa iyilik bulur, kötü şeyler yapmışsa kötülük bulur!. Bu nedenle insan daima temiz, helal ve faydalı işler yapmalı ve bu amaçla emek ve çaba sarfetmeli ki, yaptığı çalışmalar birer ibadet olsun ve çalışmalarının sonucu güzel, bereketli ve feyizli olsun. Mesela; insanın kendisinin ve ailesinin rızkını elde etmesi için yaptığı meşru çalışmalar bir ibadettir. ilim elde etmek için okumak bir çalışmadır. Tarlaya buğday ekmek, bahçeye fidan dikmek, Çevreye ağaç dikmek güzel ve feyizli bir çalışmadır. Fabrikada, tamirhanede yapılan işler bir çalışmadır. Bu bağlamda yapılan her türlü temiz, helal, güzel ve faydalı şeyler güzel bir çalışmadır ve her güzel çalışma ibadettir, sâlih ameldir. Ve Allah katında her güzel çalışmanın ecir ve mükafatı var. Allah Kur’anda şöyle vaad eder: “Her kim, zerre kadar bir iyilik yaparsa, karşılığını mutlaka (mükafat olarak) görür.” (Zilzâl-7) Dünya var olduğu günden bu yana insanlar devamlı çalışmışlar, üretmişler, hem geçimlerini sağlamışlar hem de dünyayı imar ederek çeşitli medeniyetler kurmuşlar. Bu bağlamda çalışma dediğimiz eylem; insanoğlu var olduğu müddetçe devam edecektir. Tâ ki, kıyamete kadar. Bu, fıtrî ve ilahi bir olgudur. Başka bir ifadeyle “Sünnetullah”tır. Rabbimiz Allah Kur’anda:”Uykunuzu bir dinlenme vakti, geceyi de bir örtü kıldık, Gündüzü ise geçiminizi sağlama (çalışma) vakti kıldık.” (Nebe 9-11) buyurduğu gibi Rabbimiz Allah gündüzü çalışma vakti, geceyi de dinlenme vakti kılmıştır. Bu evrende her şeyin bir ölçüsü ve sınırı olduğu gibi çalışmanın da bir ölçüsü ve sınırı vardır. Öyle sanıyorum ki, insanlar yukardaki bu ayeti ölçü alsa; sadece gündüzleri çalışsa ve geceleri dinlense, dünya düzenlerini bu ölçüye göre kursalar dünyanın huzuru ve refahı sanırım daha güzel olurdu. Ama insanlar; nefislerinin aşırı istek ve arzularına uyarak daha çok kazanma ve daha çok güç ve servet sahibi olma hırsıyla iş alanlarını ve çalışma zamanlarını artırarak ilahi ölçüyü bozmuşlar ve bu ölçüsüzlükleriyle birçok felaketi de birlikte inşa etmişler!. Kirlenen günümüz dünyasına ve yaşanan felaketlere bakarsanız bu acı tabloyu çok net görebilirsiniz. Ve şunu iyi biliniz ki; Rabbimiz Allah Kur’anda şöyle buyurur:: “Her kim, zerre kadar bir kötülük yaparsa, karşılığını mutlaka -felaket ve azab olarak- görür.” (Zilzal-8) Eğer insan, zararlı şeyler yaparsa veya yaptığı işler, yaptığı çalışmalar harama, kötülüğe ve zulme yönelikse geçici olarak dünyevi bazı çıkarlar elde etse bile sonu mutlaka felaket, azab ve hüsran olur.

Çalışmayla ilgili bir başka husus da şudur; Rabbimiz Allah Kur’anda: “Allah'ın sana verdiği şeylerle ahiret yurdunu kazan. Dünyadaki nasibini de unutma. Allahın sana ihsân ettiği gibi sen de karşlıksız iyilik yap!...” (Kasas-77) buyurduğu gibi insanın çalışması iki yönlüdür; Biri dünyevidir, diğeri de uhrevidir. Yani insan çalışmasıyla bir yandan dünyalık nasibini kazanırken elde ettiği kazanımlarıyla insanlara iyilik ve infakta bulunarak veya faydalar sağlayarak âhireti için de kazançlar elde eder. Peygamberimiz Hz.Muhammed aleyhisselam bir hadisinde: “Dünya âhiretin tarlasıdır.” buyurduğu gibi insan; dünyasını da âhiretini de bu dünyada kazanır. İnsan çalışırken dünya ve ahiret dengesini iyi kurmalı. İnsan çalışarak ve faydalı işler yaparak hem dünyadaki nasibini kazanmalı hem de çalışmasından elde ettiği maddi ve manevi kazanımlarını çevresiyle ve insanlarla paylaşarak veya faydalar sağlayarak ebedi olarak yaşayacağı âhiretini kazanmalı. Eğer insan ahireti unutur da sırf dünya hayatı için dünyanın şan ve şöhreti için zevk ve eğlencesi için çalışırsa, bilsin ki o kişi zararda ve hüsranda olur. Çünkü Rabbimiz Allah bu konuda bizleri şöyle uyarır: “Kim âhiret kazancını isterse, onun kazancını artırırız. Kim de sadece dünya kazancını isterse, ona da istediğini veririz, fakat onun ahirette bir payı olmaz.” (Şûra-20) Ve sonuç olarak deriz ki; Rabbimiz Allah Kur’anda: “O Allah, hanginizin daha güzel işler yapacağını sınamak için hayatı ve ölümü yaratandır.” (Mülk-2) buyurduğu gibi insan hayatının amacı; güzel ve faydalı işler yapmaktır. Bu da ancak temiz, helal ve güzel bir çalışmayla elde edilir. Eğer insan yaratılış gayesine uygun olarak, helal, temiz ve faydalı işler yaparak çalışırsa ve güzel ve faydalı şeyler yaparsa, ilahi sınavı kazanır ve Allahın razı olduğu kulları arasına girer. Hem dünyasını kazanmış olur, hem de âhiretini!. İşte bu nedenle Allah katında çalışmak bir ibadettir. Bu bağlamda tüm çalışan kardeşlerimize selam olsun! İmanınız kavi çalışmalarınız güzel ve faydalı, ömrünüz sağlıklı huzurlu ve feyizli olsun!

Cumanız mübarek olsun! 2026-

(muallimosman)