FITIR SADAKASI (FİTRE) ve FAZİLETİ
(Fitrelerinizi Bayram Namazından önce vermeyi Unutmayın)
Fıtır Sadakası; İslam Dininde Ramazan ayına mahsus mâli/maddi bir ibadettir, Hicretin ikinci yılında Ramazan Orucuyla birlikte emredilmiştir. Fıtır sadakasına kısaca “Fitre” denir. Fıtır sadakası (fitre); Oruç tutmakla mükellef olan ve gücü yeten her mü’minin her sene Ramazan ayında vermekle mükellef olduğu Farz/vâcip bir ibadettir. Fitre Hanefi mezhebine Vâcib’tir. Şâfi mezhebine göre Farz’dır. Bazı mezheplere göre Sünnet’tir. Fıtır sadakasında belli bir Nisab (ölçü) miktarı yoktur. Yüce Allah Kur’anda şöyle buyurur: “….Oruçla mükellef olanların bir de bir yoksulu doyuracak kadar Fidye (fitre) vermesi gerekir. Kim bir iyiliğin fazlasını yaparsa onun için artan bir iyilik olur….” (Bakara-184) Bu bağlamda Fitre miktarının en alt sınırı; bir yoksulun bir günde sabah-akşam karnını doyurabileceği bir yiyecek veya onun bedeli olan para kadardır. Ebû Said Elhudri şöyle der: “Biz, Rasûlullâh zamanında fitreyi yiyecek maddelerinden 1 sâ’ (yaklaşık;3 kg) olarak verirdik. O zaman bizim yiyeceğimiz; arpa, buğday, kuru üzüm, hurma ve yağı alınmış Keş (çökelek) idi.” Amma Rabbimiz Allah Yukardaki ayette (Bakara-184) buyurduğu gibi daha çok verenlerin ecir ve mükafatı elbette daha çok olacaktır. Fitre; diğer sadakalarda olduğu gibi kişinin bakmakla yükümlü olduğu kişiler dışında fakir, yoksul ve ihtiyaç içinde olan herkese verilebilir. Öncelikle mahallemizde, köyümüzde, şehrimizde, ülkemizde evimize en yakın olan fakir, yoksul ve ihtiyacı olanlardan başlamak daha efdaldir. Yukardaki ayet gereği oruç tutmakla mükellef olan müslümanlardan gücü yetenlerin; oruç tutsun veya tutmasın her sene Ramazan ayında Fıtır sadakası vermesi gerekir. Fıtır sadakası/ Fitre; aslında insan olmanın, mü’min olmanın bir şükür infakıdır, şükür sadakasıdır.
Rabbimiz Allahın emrettiği her ibadette; insanlar için mutlaka ferdi ve ictimai, dünyevi ve uhrevi pek çok hikmetler ve faydalar vardır. Fıtır sadakası da öyledir. Tüm iyilik ve yardımlarda olduğu gibi Fıtır sadakası da; öncelikle nefsi bencillikten ve cimrilikten arındırır, korur. Müslümanlar arasında sevgi, saygı, kardeşlik ve yardımlaşma bağlarını güçlendirir. Sosyal yardımlaşmayı ve dayanışmayı, toplumsal kardeşliği ve sosyal barışı tesis eder. İnsanı Allah’a daha çok yaklaştırır. O’nun rızasını ve hoşnutluğunu ve mükafatını kazandırır, insanı Cehennem ateşinden koruyan bir kalkan, Cennet nimetlerine kavuşturan bir akçe olur. Allah rasûlü bir hadisinde şöyle buyurur: “Yarım hurma ile de olsa (iyilik yapın) kendinizi Cehennem ateşinden koruyun.”
Fıtır sadakasının maddi miktarına bakıldığında; bu, küçük bir meblağ gibi görülse de onun Allah katındaki değeri oldukça kıymetlidir. Zira yüce Allah Kur’anda şöyle buyurur: “Mallarını Allah yolunda harcayanların durumu, yedi başak bitiren ve her başakta yüz tahıl tanesi bulunan bir tohum gibidir. Allah dileyene kat kat verir. Allah lütfu bol olandır, O, hakkıyla bilendir.” (Bakara- 261) Bu anlamda peygamberimiz de bir hadisinde şöyle buyurur: “Bazen bir dirhem, bin dirhemi geçer.” Yukardaki ayetten ve hadisten anlıyoruz ki; verilen sadakanın çokluğundan ziyade niyet ve samimiyet önemlidir. İhlasla verilen az sadaka cimrilikle ve gösterişle verilen çok sadakadan üstündür. Fıtır sadakası; veren için belki çok küçük bir miktar olabilir, ama ona ihtiyacı olanlar için çok büyük değer ifade eder. Şunu biliniz ki, suyun gözünde oturanlar için, bir tas suyun pek kıymeti yoktur, ama, çölde susuzluktan kıvranan biri için bir tas su çok şeydir!. İşte, fakir, muhtaç ve yoksul için Fitre de böyledir!. İnsan sevdiği şeylerden Allah için infak, ikram ve tasadduk etmek suretiyle bir yandan insanların duâsını kazanırken, bir yandan da Yüce Allah’ın sevgisini, rızasını, rahmetini ve mükafatını kazanmış olur. “Kim aç bir kimseyi doyurursa, Allah da o kimseye Cennet meyvelerinden ikram eder. Kim çıplak birini giydirirse Allah da o kimseye Cennet elbiselerinden giydirir.”
Fitre ve diğer sadakalarla aç, yoksul ve muhtaç insanların yardımına koşmak; insanı kibirden, cimrilikten, paraya ve mala olan düşkünlükten arındırdığı gibi o kimseyi hem cömert, hem de takva sahibi yapar. Cimrilik ve tamahlık insanı Cehenneme sürüklerken, cömertlik ve takvâ; insanı Cehennem ateşinden korur ve onu Cennet saadetine götürür.. Fıtır sadakası; müslümanın Ramazan ayında işlemiş olduğu küçük günahların ve bazı kusur ve hataların bağışlanmasına da vesile olur. Allah Kur’anda şöyle buyurur: “Gece-gündüz, açık ve gizli mallarını Allah için harcayanların mükafatını Rab’leri verecektir. Onlara korku yoktur, onlar üzülmeyeceklerdir de.” (Barka-274) Fitrelerin Bayram Namazından önce verilmesi gerekir. Daha önce verilirse daha güzel olur. Bu konuda peygamberimiz şöyle buyurur: “Kim onu Namazdan önce verirse, amacına uygun bir sadaka olur. Kim de Namazdan sonra verirse, O, bilinen sadakalardan bir sadaka olur.” Niyetiniz hâlis, Orucunuz, ibadetleriniz, duâlarınız, Fitreniz makbul, ömrünüz huzurlu, sağlıklı, feyizli ve bereketli olsun!. Cumanız mübarek olsun!
2026-(muallimosman)
Yorum Yazın