İNSANIN “HAYIR” ve “ŞER” İLE İMTİHANI
Allahın sevdiği razı olduğu, hoşnut olduğu iyi, güzel. temiz, faydalı ve helal olan şeylere “Hayır” denir. Allahın sevmediği, razı olmadığı kötü, çirkin, zararlı ve haram olan şeylere de “Şer ” denir.
Hayrı da Şerri de yaratan Allah’tır. Ancak, Allah hayrı, yani iyi ve güzel olan şeyleri razı olarak yaratır. Şerri, yani kötülükleri ve haramları ise insanlar ona yöneldiği için ve onu işledikleri için yaratır. Rabbimizin hayra/iyiye rızası vardır, ama Şerre/kötülüğe rızası yoktur. Allah Kur’anda: “O Allah, hanginizin daha güzel şeyler/işler yapacağını sınamak için ölümü ve hayatı yaratandır.” (Mülk-2) buyurduğu gibi Hayır ve Şer insanlar için bir imtihandır. Bu bağlamda kişinin Hayır ve Şer olarak yaptığı her şey onun lehine veya aleyhine olarak kendisine mükafat ve ceza/azab olarak geri döner. Bunu unutmayın! Ya bu dünyada döner, ya da âhirette. Veya tamamı ahirete ertelenebilir. Bu, Rabbimiz Allahın takdirindedir. Ve Rabbimiz Allah bu konuda Kur’anda: şöyle buyurur: “Kim iyi bir iş yaparsa bu kendi lehinedir. Kim de kötü/şer bir iş yaparsa o da kendi aleyhinedir. Senin Rabbin kullarına asla zulmedici değildir.” (Fussılet-46) Ve Rabbimiz Allah, insanlar hayrı ve şerri birbirinden ayırt etsinler ve daima hayra, iyiye yönelsinler diye onlara akıl, ilim ve irade vermiştir, Kitap ve peygamber göndermiştir. Durum böyleyken, insanların pekçoğu her türlü kötülüğü ve haram olan şeyleri yapmaktan çekinmezler. Biliniz ki, geçmişte de günümüzde insanların başına gelen her türlü belâ ve musîbetler; insanların kendi elleriyle yaptıkları yanlışlar ve kötülükler nedeniyledir. İşte, arz ve semada meydana gelen yangınlar, sel felaketleri, kıtlıklar, açlıklar, kuraklıklar, ekonomik sıkıntılar, kavgalar, zorbalıklar, zulümler, cinayetler, tacizler, tecavüzler psikolojik bunalımlar, bulaşıcı hastalıklar gibi kötülükler; insanların Şerre, kötülüklere Haramlara yönelmelerinin sonucudur. Zîra Allah Kur’anda şöyle buyurur: “Başınıza gelen her türlü felaket, kendi ellerinizle yaptıklarınız (yanlışlar) yüzündendir. O, yine de çoğunu affeder” (Şura-30) “İnsanların kendi elleriyle işledikleri kötülükler yüzünden Kara’da ve Deniz’de düzen bozulur. Allah yaptıklarının bir kısmını onlara tattırır ki, belki yaptıkları yanlıştan dönerler.” (Rum-41)
Ve Yüce Allah Kur’anda: “Kim zerre kadar bir iyilik yapmışsa karşılığını mutlaka (mükafat) olarak görür, kim de zerre kadar bir kötülük yapmışsı o da karşılığını mutlaka (azab) olarak görür.” (zilzal -7,8) buyurduğu gibi Hayır ve Şer konusunda insan; kendi iradesiyle yaptıklarından veya sebep olduklarından sorumludur. İşlenen hayır ve Şer bazen sözle olur, bazen fiille, eylemle, davranışla olur. Karşılığını da mükafat veya azab olarak görür. Mesela, sahibinden izinsiz olarak her hangi bir şeyi alan kimse hırsızlık yapmıştır. Hırsızlık Allahın hoş görmediği ve haram kıldığı bir şerdir, yani kötülüktür. O eylemi yapan kişi ondan sorumludur ve karşılığını da ceza ve azab olarak görür. Veya bir kimse aç olan bir insanı doyurursa, bu da Allah katında bir hayır’dır, iyiliktir ve Allah katında karşılığı da rahmet ve mükafattır.. Meselâ; sözle küçük bir selamlaşma bile bir hayırdır, iyiliktir. Veya sözle incitici bir hakaret de şerdir, kötülük.
Hayır ve Şer konusunda insanların yanıldıkları bir husus da şudur: İnsanlar kendilerine isabet eden iyilikler konusunda çoğu kez şükretmeyi pek düşünmezler. Ama, başlarına kötü bir şey geldiği zaman da haddi aşarlar ve; “Şerler, kötülükler ve dertler hep beni buluyor,” derler, Allaha bühtanda bulunurlar, Allahın takdirine rıza göstermezler, şükrü, tevekkelü ve sabrı unuturlar. İlahi imtihanı unuturlar! İnsanların başına gelen bir çok kötülük ve felakette o felaketin fiziki olarak meydana gelmesinde o kişinin açık bir iradesi olmayabilir, ama insanların haddi aşarak yöneldikleri haramlar buna sebep olmuş olabilir. Mü’min buna da çok dikkat etmeli. Rabbimiz Allah Kur’anda: “Andolsun ki, biraz korku ve açlıkla, bir de mallardan, canlardan ve ürünlerden eksilterek sizi deneriz. Sen sabredenleri müjdele.” (Bakara-155) buyurduğu gibi Rabbimiz Allah bazen de kullarının Allaha karşı iman ve takvasını sınamak ve insanlara ders vermek için bazı olumsuzlukarı kullarına tattırır.. Ve yine Rabbimiz Allah başka bir ayette: “.... Bazen sizin “Şer/kötü” olarak gördüğünüz şey, sizin için “Hayır” dır. Ve bazen de “Hayır/iyi” gibi gördüğünüz şey sizin için bir “Şer” dir. Allah onu bilir ama siz bilemezsiniz.” (Bakara-216) buyurduğu gibi başımıza gelen bazı iyi ve kötü olaylarda mutlaka bizler için ders alacak bir hayır yönü vardır.
Bu nedenle başımıza gelen her kötü olay için karamsar ve isyankar olmamalıyız ve Rabbimizin yarattığı her şeyde bizim için bir hayır/iyilik olabileceğini ve ondan alınması gereken bir ders olduğunu bilmeliyiz ve onlardan ders alarak, Rabbimiz Allaha karşı iman ve takvamızı bozmadan, her zaman şerden/haramlardan uzak durmalıyız ve her zaman hayra, iyiye ve salih amellere yönelmeliyiz.
Bu, en güzel davranıştır.
(muallimosman)
Yorum Yazın