KURBAN İBADETİ ve FAZİLETİ
Kurban Lügatte; “bağışlamak” “adamak”, “yakınlaşmak” gibi anlamlara gelir.
Dini literatürde ise Kurban: Allahın rızasını ve hoşnutluğunu kazanmak niyetiyle dinen belirli şartları taşıyan bir hayvanın Allahın ismi anılarak usulüne göre kesilmesidir.. İslam Dininde Kurban; Hicretin ikinci yılında (Miladi-624) sevgili peygamberimiz Hz.Muhammede vahyedilen şu ayetle emredilmiştir; "Ey Rasûlüm! Biz sana Kevseri verdik. (Cennette bir Havuz veya ırmak) O halde Rabbin için Namaz kıl, Kurban kes!" (Kevser 1-2) Peygamberimiz Hz.Muhammed bu ayetin nazil olmasından sonra her sene Kurban Bayramında Kurban kesmiş ve bunu ashabına da öğütlemiştir. Kurban; Allahın sevgisini ve rızasını kazanmak amacıyla ve ibadet niyetiyle dinen uygun nitelikteki bir hayvanın belirlenen vakitlerde usulüne göre kesilmesidir. Allahın ibadet olarak kesilmesini emrettiği Kurban; Kurban Bayramında ve Bayramın ilk üç gününde kesilir. (Zilhicce ayı 10,11,12.günleri) Bazı fıkıh âlimleri; “Allah Kurban kesmeyi yalnızca peygambere emretmiştir, bu nedenle Kurban ibadeti Ona farz, diğer müminlere Sünnettir.” demişlerdir. Bu bağlamda Şâfî, Mâlikî ve Hambelî mezhebine göre Kurban ibadeti “Sünnet” tir. Hanefî mezhebine göre ise; Peygambere emredilen bir şey aynı zamanda mü’minlere de emredilmiş sayılır ve Kurban ibadeti “Vâcip”tir
İslam fıkhına göre; Akıl bâliğ, hür, mukim ve dinen zengin sayılan, yani Zekat verecek nitelikte zengin olan mü’minler Kurban kesmekle mükelleftir. Buna rağmen pekçok müslüman Kurbanın sevabından hissedar olabilmek için sorumlu olmadığı halde geçimi dışında Kurbanlık hayvan alacak kadar artı parası varsa, Rabbine bir şükür ifadesi olarak Kurban kesmektedir. Ama borcu olan veya maddi sıkıntıda olan bir müslümanın sıkıntıya girerek, borç yaparak veya bankalardan kredi alarak Kurban kesmesi doğru değildir. İslam dininde Kurban; sadece koyun, keçi, sığır, manda ve deve cinsi hayvandan kesilebilir. Bunların dışındaki hayvanlardan Kurban olmaz. Bir koyun ve keçi ancak bir kişi tarafından Kurban edilebilir. Bazı fakihlere göre bir evde bir Kurban kesilmesi o hane halkı için yeterlidir. Sığır, manda ve deve bir kişi tarafından Kurban edilebileceği gibi hayvanın büyüklüğüne göre birden yedi kişiye kadar ortaklaşa Kurban edilebilir. Kurban ibadeti; Allah için yapılan çok feyizli mâli bir ibadettir. Kurban; bir müslümanın canını, malını ve servetini Allah için tereddütsüz fedâ edebileceğinin bir göstergesidir.
Kurban; Allah'ın vermiş olduğu nimetler için yapılan bir şükür ibadetidir. Kurban sayesinde insan; öncelikle Allah’ın bir emrini yerine getirmiş olduğu için Allahın sevgisini, rızasını ve mükafatını kazanmış olur. Kurban kesen bir mü’minin kestiği kurbanın etinden kendisi ve ailesi yediği gibi onun etinden konu komşusuna, misafirlerine ikram etmesiyle, fakir ve yoksullara da pay olarak dağıtmasıyla Allahın verdiği nimetleri Allah rızası için infak ederek, yakınlarıyla, fakir ve yoksullarla ve diğer müslüman kardeşleriyle paylaştığı için ayrı bir sevap daha kazanır. Bu nedenle Kurban kesenlerin kurbanlarını mutlaka ikamet ettikleri mahalde kesmeleri ve o mahaldeki (Şehir, kasaba, köy) fakir ve yoksul mü’min kardeşlerine infak etmeleri ve diğer mü’min kardeşleriyle ikramlaaşarak paylaşması çok daha faziletlidir. Allah katındaki ecir ve mükafatı da daha feyizlidir. Peygamberimiz sünneti böyledir. Bu konuda bazı müslüman kardeşlerimizin vekalet yoluyla Kurban paralarını başka yerlere para olarak göndermeleri doğru değildir. Kurbandan maksat; onun etini yukarda ifade ettiğimiz gibi Allah rızası için (Bakara-177) kurban mahallinde infak ederek, insanlarla paylaşarak Allahın rızasını ve hoşnutluğunu kazanmaktır. Yoksa Rabbimiz Allahın bizim Kurbanımıza ihtiyacı yoktur. Bu konuda Rabbimiz Allah şöyle buyurur: "Elbette Kurbanların ne etleri ne kanları Allaha ulaşmaz. Fakat Allah'a ancak sizin takvanız ulaşır." (Hac -37) Yani Allaha ulaşacak olan; samimi bir niyetle yapılan güzel amellerdir..
Hergün beslenme ve gıda ihtiyaçları için binlerce hayvan kesilir. Ama bu hayvanların etini sadece zengin olanlar ve maddi imkanı yerinde olanlar satın alır yer. Halbuki Kurban Bayramında kesilen Kurbanların etinden; başta Kurbanın sahibi olmak üzere, ev halkı, misafirler, fakirler, yoksullar ve ikram edilen herkes yer. Belki bir yıl boyunca evine et alamayanlar, Kurban sayesinde birkaç gün et yeme imkanı bulurlar. Bundan dolayı Kurban, Allah için yapılan bir ibadet olmanın yanında aynı zamanda imani ve insani yardımlaşmayı ve dayanışmayı, paylaşmayı, bölüşmeyi ve kardeşliği geliştiren, güçlendiren ve feyizlendiren rahmani ve faziletli bir ibadettir. Onun içindir ki Kurbanı ikamet mahallinde kesmek daha doğru ve daha feyizlidir. Kurbanın eti genel olarak üç kısma ayrılır, bir bölümü ev halkı için ayrılır, bir bölümü misafirlere ikram için ayrılır ve ikram edilir, bir bölümü de yakın akraba ve yakın komşulardan başlayarak yoksullara ve Kurban kesemeyenlere pay olarak dağıtılır. Böylece müslümanlar Kurbanın ve Bayramın feyiz ve bereketinden sevap ve mükafatından birlikte hissedar olurlar.
Bayramınız mübarek olsun! 2026
(muallimosman)
Yorum Yazın